vrijdag, februari 18, 2011

We zijn gekker dan we denken slot: Iedereen in een tuigdorp


Hierboven een foto van flink wat criminelen die zo in een tuigdorp mogen. Huh? Wat? Deze keurige burgers? Nou reken maar. Uit onderzoek blijkt namelijk dat diefstal op het werk voor een schadepost van bijna 40% van de totale diefstal in Nederland zorgt. Daar zitten de nooit aangegeven gestolen pennen en blocnotes niet bij. En tel daar eens alle mensen die de Belastingdienst of hun verzekeringsmaatschappij oplichten bij op. Dan kun je de complete Randstad wel als tuigdorp gaan inrichten.

De meeste mensen zouden nooit zomaar voorwerpen van vrienden of zelfs maar onbekenden stelen. Waarom dan wel op het werk? Of van de Belastingdienst, die er toch voor ons eigen bestwil is? Wat is het verschil tussen honderd euro stelen uit de kas van een bedrijf of de verzekering voor honderd euro oplichten? Dat verschil is er niet. Het zit alleen in ons hoofd. Waarom? Omdat het niet direct om het stelen van echt geld gaat. We winden ons meer op over een tasjesdief die honderd euro rooft dan om iemand die de Belastingdienst voor het tienvoudige oplicht.

Een grappig onderzoek: studenten deden mee aan een test waarbij ze vijftig vragen moesten beantwoorden. Voor elk goede antwoord kregen ze een financiële beloning. De ene groep werd gewoon gecontroleerd en daarna betaald. De andere groep mocht de vragen zelf controleren en daarna de test door de papiervermaler halen. Resultaat: de gewone groep had gemiddeld 32 vragen goed, de zelfcontroleergroep had gemiddeld 36 vragen goed. Kennelijk dachten die laatste: 'ach een beetje oneerlijkheid kan geen kwaad.'

Nu een soortgelijk onderzoek, maar net iets anders. Drie groepen studenten moesten twintig lastige wiskundige vragen beantwoorden. Voor elk goede antwoord kregen ze vijftig cent.

De eerste groep moest zijn antwoorden inleveren. Die antwoorden werden gecontroleerd en daarna kregen ze hun geld.
De andere groep mocht de vragen zelf controleren en het formulier vervolgens verscheuren. Als ze vertelden hoeveel vragen ze goed hadden werden ze meteen betaald.
De derde groep mocht de vragen zelf controleren. Als ze vertelden hoeveel vragen ze goed hadden kregen ze per juist antwoord een bonnetje. Die bonnetjes konden ze later inruilen voor echt geld.

Wat gebeurde er? De eerste groep had slechts gemiddeld 3.5 vragen goed. De tweede groep had gemiddeld al 6.2 vragen goed. En de derde groep? Die had een gemiddelde van 9.4 vragen goed. Als je niet direct met geld te maken hebt word je vanzelf oneerlijker.

3 opmerkingen:

Jeugdbib Ham zei

Oef. Ik sta gelukkig niet op de foto!

Jan Paul zei

Weet je het heel zeker? De bibliotheek mist een flink aantal Jeronimo Stiltons.

Stefan zei

Ja, maar die heb ik weggehaald voor de goede zaak.