maandag, mei 31, 2010

Meatless Monday

De volgende keer komt hier een plaatje van het gerecht. Beloofd.


We gaan iets nieuws doen. Elke maandag een vegetarisch recept op deze plek. Het doel is om aan te tonen dat dit minstens zo lekker kan zijn als vlees en vis. Er gelden alleen drie principes waar je je aan moet houden als je vegetarisch kookt. 1 Zorg voor umami in het gerecht. 2 De maillard-reactie helpt ook. 3 Allebei is nog beter.

Umami staat voor hartig. Met vlees en vis heb je dat automatisch. Als je vegetarisch kookt moet je dat via andere ingrediënten in je gerecht stoppen (tomatensaus, kaas, sojasaus, zongedroogde tomaten, groentebouillon: keus genoeg). De maillard-reactie zorgt voor het krokante korstje op het brood, de knapperige pizza-rand, en ook het bruin kleuren van vlees en vis tijdens het braden. Bij vlees en vis heb je het dus al snel, bij vegetarische gerechten moet je wat meer je best doen. Verder is het simpel. Un chaild ken do ze launderie, zou een Fransman zeggen. Ik beschrijf de recepten zo summier mogelijk, met links naar meer informatie.

Vandaag: hartige taart 'caprese'

  • Maak deeg voor een hartige taart (of haal het uit het vriesvak in de supermarkt). Bladerdeeg kan ook, maar is wat vetter. Bedek er een ovenschaal mee.
  • Open een potje pesto (zelf maken is lekkerder) en smeer het op het deeg.
  • Snij tomaten in partjes. Leg ze op de pesto.
  • Leg blaadjes basilicum tussen de tomatenstukjes.
  • Doe daar weer wat stukje mozzarella tussen.
  • Eventueel nog wat snippers rode ui en/of pijnboompitten. Mag wel. Hoeft niet.
  • Nog een paar druppels olie erover en de oven in.
  • Twintig minuten op 180 graden en van daar kijken of het misschien nog iets langer moet.

Serveren met een licht gekoelde jonge fruitige rode wijn.

Zo ziet het ongeveer uit voordat het de oven in gaat. Maar dan natuurlijk wel echte buffelmozzarella gebruiken en niet deze voor geraspte nepmozzarella.


zaterdag, mei 29, 2010

We gaan weer even primen

Ve have our vays to make you answer...


Ik wil toch even weten hoe sterk die priming precies werkt. Daarom heb ik een nieuw testje bedacht om het te meten. Het zou fijn zijn als jullie hem deden. Maak weer zo lang mogelijke zinnen van de volgende woorden en beantwoord daarna de vraag aan het eind.

  • was Elvis zanger een en terwijl acteur.
  • de weer waren kinderen tussen melig.
  • baas zeven de Tarzan was in jungle de.
  • piano komkommer een groente is een.
  • blad hij geen de mond neemt voor.
  • gele narcis de Armstrong rijdt in trui.
  • stamt de helder mens van de af aap.
  • bonen je sommige zoet moet pellen.
  • hebben goede dokters gezond een baan.
  • boter een donzen veertjes heeft kuiken

Aan welke vrucht moet je nu denken?

Gaarne bij de commentaren invullen. Ik ben benieuwd of het werkt. Zou leuk zijn.

P.S. Het is voor een nieuw boek...

vrijdag, mei 28, 2010

Vossen. Trampoline.

Ik weet effe niks en heb tijdelijk geen mening over dingen. Daarom maar een vos die de mogelijkheden van een trampoline probeert te ontdekken.

woensdag, mei 26, 2010

Testje


Goed. We gaan een klein testje doen. Probeer zo snel mogelijk zo lang mogelijke zinnen te vormen van de onderstaande tien woordcombinaties. Klaar? Start!

  • is niets helpen televisie er op
  • eten vogels eerlijk de bessen van
  • zomer de warm het is blauw in
  • vragen alle ik goed doen had
  • auto aardig heel snel deze rijdt
  • kaars de Maria uit blaast juichend
  • in we vakantie gul tennis de spelen
  • veel boek leer van je een compliment
  • het spelen gras de honden in zand
  • hout is van de lief gemaakt bank

Klaar? Goed gedaan? Maakt niet uit. Waar het om gaat is dat ik jullie via deze test net een tikkeltje aardiger heb gemaakt. Stiekem zaten er woorden in verborgen als 'eerlijk', 'gul', 'lief' en 'goed doen'. Die woorden nestelen zich nu in jullie cortex en zorgen ervoor dat jullie liever worden voor de medemens. De foto van Ghandi helpt natuurlijk ook. Geloof je het niet? Hier het bewijs. Het werkt echt.

Maar als het echt werkt, waarom heb ik jullie dan niet een beetje gelukkiger gemaakt? Dat had immers ook gekund. Nou, van goed doen voor een ander word je vanzelf vrolijker. Twee vliegen in een klap dus. Nee, geen dank.

dinsdag, mei 25, 2010

Donald en Gua

 Gua en Donald

Tegenwoordig weten we redelijk veel van het dierenbrein en denken we meestal redelijk goed na of een onderzoek wel ethisch verantwoord is. Dat was vroeger wel anders. In naam der wetenschap adopteerden Professor Kellogg en zijn vrouw een chimpansee van acht maanden, terwijl ze zelf een baby van tien maanden hadden. Het doel was om te ontdekken op welke manier de twee zich zouden ontwikkelen. Zou Gua als ze als een kind werd opgevoed ook menselijk gedrag gaan vertonen? Zou ze misschien zelfs leren praten? En wie zou er het snelst van de twee leren?

Praten lukte natuurlijk niet, al kwam Gua aardig dicht bij iets wat op 'papa' leek. Maar verder was de chimpansee op ongeveer alle fronten sneller en beter dan Donald. Gua liep eerder, herkende zichzelf sneller in de spiegel, was vroeger geïnteresseerd in plaatjes in een boek en at eenvoudig pap met een lepel en dronk melk uit een beker zonder te knoeien.

Na negen maanden ontwikkelde Gua zich in tegenstelling tot Donald niet verder in sociaal wenselijk menselijk gedrag zoals praten, gehoorzaam zijn en zindelijk worden. Bovendien leerde Donald door Gua allerlei verkeerde gewoonten aan. Net als Gua begon hij aan tafelkleden, gordijnen en rokken te trekken. Bovendien sprak hij meer in chimpanseekreten dan in woorden. Dit was een mooi moment voor de Kelloggs om het experiment te stoppen. Gua ging na een chimpanseesocialisatiecursus naar een kolonie chimps in een onderzoekscentrum en Donald werd weer enig kind. Hoe het daarna met de twee ging heb ik niet kunnen achterhalen.

Een filmpje van Gua en Donald is hier te zien.

donderdag, mei 20, 2010

Rare jongens, die wetenschappers

Prof. dr. ing. A. J. H. van Stein Callenfels

Schrijvers mogen dan gek zijn, wetenschappers kunnen er ook wat van. Een aantal van de Diagram Prize-winnaars komen uit de academische hoek. Prof. dr. ing. van Stein Callenfels hierboven mag dan nog een redelijk normale - maar wel ietwat voor de hand liggende - titel gekozen hebben, maar zijn collega's bleken toch een rare kronkel in hun hoofd te hebben. Dit zijn serieuze wetenschappelijke titels:

  • Crocheting Adventures with Hyperbolic Planes
  • Afterthoughts of a Worm Hunter
  • Governing Lethal Behaviour in Autonomous Robots
  • The Changing World of Inflammatory Bowel Disease
  • How Green Were the Nazis?
  • Collectible Spoons of the Third Reich
  • The Origin of Faeces
  • American Bottom Archaeology

woensdag, mei 19, 2010

Rare jongens, die schrijvers

Eerst was er een idioot die het schreef, toen kwam er een idioot die het uit wilde geven, vervolgens waren er idioten die het in de boekwinkel verkochten en misschien zijn er zelfs nog idioten die het kopen...

Wie vindt dat er voor creativiteit geen bepaalde mate van gekte nodig is heeft nog nooit een prachtige haiku geschreven. Op de motorkap van zijn auto. Met de ingewanden van een kat.

Schrijvers zijn creatief, dus ook een beetje gek. En dat lees je af aan hun boektitels. Dit is een bloemlezing uit de raarste titels van de afgelopen jaren:

  • The Great Pantyhose Crafts Book
  • Enjoy Your Chameleon
  • Anarexia Nervosa in Bulgarian Bees
  • Proceedings of the Second International Workshop on Nude Mice
  • Oral Sadism and the Vegetarian Personality
  • Cheese Problems Solved
  • The Book of Marmalade: Its Antecedents, History and Role in the World Today
  • The Foul and the Fragrant: Odor and the French Social Imagination
  • My Invisible Friend Explains the Bible
  • Highlights in the History of Concrete
  • Old Tractors and the Men Who Love Them: How to Keep Your Tractors Happy and Your Family Running
  • On Sledge and Horseback to Outcast Siberian Lepers
  • New Guinea Tapeworms and Jewish Grandmothers: Tales of Parasites and People
  • People Who Don't Know They're Dead: How They Attach Themselves To Unsuspecting bystanders and what to do about it
  • Explosive Spiders and How to Make Them
  • The Stray Shopping Carts of Eastern North America: A Guide to Field Identification
  • A Toddler's Guide to the Rubber Industry
  • The Benefits of Farting Explained
  • Living With Crazy Buttocks
  • Old Age: Its Cause and Prevention
  • What To Say When You Talk To Yourself
  • I Was Tortured by the Pygmy Love Queen
  • The Theory of Lengthwise Rolling
  • So Your Wife Came Home Speaking In Tongues! So Did Mine!
  • If You Want Closure in Your Relationship, Start with Your Legs
  • Movie Stars in Bathtubs
  • Reusing Old Graves
Al deze titels kwamen in aanmerking voor de fameuze Diagram Prize, de prijs voor het boek met de vreemdste titel. Sommige van de bovenstaande wonnen zelfs!

dinsdag, mei 18, 2010

Museumshops

Heeft u uw Guernicatheeservies al compleet?

Vorige week Keulen en het afgelopen weekend Wenen. Dat zijn een boel musea. Dus ook een boel museumshops. Dus ook een boel onzin. Je kunt het eigenlijk zo bizar niet bedenken of ze verkopen het. De vrolijke ballonnen met De Schreeuw van Munch zijn nog maar het begin. Is je leven eigenlijk wel compleet zonder:

  • Een Egon Schiele kleurpotlodenset
  • Gustav Klimt onderzetters (verzamel ze allemaal!)
  • Een Klimt verlovingsringdoosje
  • Een Klimt sneeuwbol (ook te gebruiken als presse-papier)
  • Een Mozart action figure
  • Een psychoanalysebal (je drukt op een knop en het zegt: 'How did that make you feel?')
  • Een Freud vingerpop (mét uitklapbare bank)
  • Een Freud pop-up psycho-analysebehandelkamer

vrijdag, mei 14, 2010

Kaas, mosterd en zuivere koffie

Hmmm!

Toen ik een boek over spionage schreef las ik een enorme hoeveelheid boeken van ex-spionnen. De boeken van één van die ex-spionnen viel erg op. Deze man stond wisecracks te maken met Khadaffi, was de beruchte terrorist Carlos te slim af, had een mitrailleurgevecht aan de voet van de Euromast en wist de wereld meer dan eens te redden van vreselijk onheil. Ongeloofwaardig? Nou en of. Toch zijn de verzinsels van deze meneer gewoon uitgegeven. Sterker nog, er komt nóg een deel aan. En dat terwijl de uitgever eenvoudig zou kunnen controleren of het allemaal wel waar is - als ze dat al niet gewoon weten. Maar dat willen ze niet, want de boeken verkopen waarschijnlijk uitstekend. Er zijn genoeg mensen die er intrappen.

Inmiddels is ook duidelijk dat uitgeverij Van Gennep een soortgelijke dubieuze rol heeft gespeeld. Van meet af aan hebben ze gezegd dat het boek van Maria Mosterd authentiek en onthullend is. Nu krabbelen ze terug. 'Janee maar met authentiek willen we niet zeggen dat het ook echt gebeurd is.' Letterlijk: Van Gennep heeft het boek nooit gepresenteerd als een feitelijk, onderzoeksjournalistiek verslag van wat er precies met Maria is gebeurd. Nogal wiedes. Dat is een autobiografisch boek nooit. 'Bovendien kun je niet álles checken hè?' Flauwekul. Ze wisten donders goed waar ze mee bezig waren. En het heeft ze geen windeieren gelegd.

donderdag, mei 13, 2010

Hugo Borst



Waarom is Nederland in rep en roer als er een vliegtuig vol Nederlanders verongelukt en gaat ons leven gewoon door als er Engelsen verongelukken? Hugo Borst heeft natuurlijk een punt. Hij zegt het alleen zo grof en zo snel na het ongeluk dat mijn gevoel het automatisch niet met hem eens is. Vandaag staan ook de namen en de verhalen van de passagiers op internet. Nu is mijn verstand het ook niet met hem eens.

Cognitieve dissonantie (3)

Eigenlijk ben ik best wel een toffe peer.

Hoe komt het dat een dictator 's nachts rustig kan slapen zonder gewetensbezwaren? Hoe komt het dat vissers de zee leeg vissen terwijl ze weten dat ze daarmee hun eigen bron van inkomsten in de toekomst om zeep helpen? Hoe komt het dat dieven zichzelf geen ongelooflijk asociale eikels vinden? Hoe komt het dat de meeste politici hun fouten zelden toegeven? Allemaal door hetzelfde principe: cognitieve dissonantie.

Rationeel weten ze wel degelijk hoe de vork in de steel zit. Maar ja. Dictator zijn is wel leuk. Vissen is nu nog wel lucratief. Inbreken ook. En fouten toegeven is niet leuk. Daarom worden de nare gedachten weggefilterd en in het hoofd als onbelangrijk bestempeld. Het dierenbrein heeft het weer overgenomen en relativerende gedachten in het hoofd geplempt. 'Voor een heleboel mensen ben ik wel een goede leider.' 'Het zal wel mee vallen met die vis.' 'De verzekering betaalt het toch wel terug.' 'Met de kennis van nu...'

Bijna iedereen heeft er dagelijks mee te maken. Bijna iedereen. Er zijn namelijk mensen bij wie deze cognitieve dissonantie niet optreedt. Je zou zeggen dat deze mensen dus blij zouden moeten zijn omdat ze helderder kunnen denken, maar dat is niet het geval. Deze mensen hebben enorme psychische problemen omdat ze alles tegen elkaar afwegen. Ze kunnen uren wakker liggen vanwege een onbelangrijke beslissing die ze hebben genomen.

Het mechanisme van cognitieve dissonantie is dus goed voor ons. Maar het zorgt er wel voor dat we soms bizarre en irrationele dingen doen.

woensdag, mei 12, 2010

Cognitieve dissonantie (2)

Iew! Je zal maar cognitieve dissonantie in je hoofd hebben!

Waarom is die cognitieve dissonantie nu zo belangrijk? Omdat het een enorm krachtig mechanisme is. En wel hierom.

Stel je voor dat je een robot bouwt. Je programmeert de robot als volgt: 'Ga links om elk obstakel heen. En kom je een obstakel tegen, ga er dan rechts omheen.' Wat zal zo'n robot doen bij een obstakel? Hij zal vastlopen vanwege de tegenstrijdige opdrachten. En zo werken onze hersenen ook. We kunnen geen conflicterende gedachten in ons hoofd hebben. Anders gaan onze gedachten de hele tijd heen en weer.

Zo kun je de volgende zinnen niet tegelijk in je hoofd hebben: 'Roken is fijn!' en 'Roken is niet fijn!' Toch is dit wel de praktijk van rokers. Ze vinden roken fijn omdat ze het lekker vinden, maar ze vinden het ook niet fijn omdat het slecht voor ze is. Wat gebeurt er daarom in het hoofd van de verstokte roker? De hersenen gaan zelf een oplossing zoeken. Ze maken het één belangrijker dan het andere.

Het probleem is dat je deze afweging niet met je slimste hersendeel maakt (de neocortex die intelligente afwegingen maakt). In plaats daarvan gebruik je je reptielen- of zoogdierhersenen: de hersenstam, thalamus en emotionele hersenen. Dat betekent dat je uiteindelijk kiest voor wat op korte termijn het fijnst voor je is: 'ik heb zin in een sigaret, dus ik neem er een.' Om de cognitieve dissonantie op te heffen creëren je hersenen nieuwe gedachten als: 'Ach, van één sigaret ga je niet dood' en 'mijn oom is achtentachtig en die... enz.' Kortom, de werkelijkheid wordt in je hoofd verdraaid. En daar heb je geen invloed op.

Morgen meer.

Wow.

dinsdag, mei 11, 2010

Cognitieve dissonantie

Cognitieve dissonantie? Is dat niet bedacht door Leon Festinger?


Tijdens mijn studie en ook daarna nog heb ik regelmatig over het begrip cognitieve dissonantie gehoord. Ik vond het volkomen oninteressant. Als je leest hoe Wikipedia het begrip uitlegt begrijp je waarom: 'Cognitieve dissonantie is een psychologische term die de onaangename spanning aanduidt die ontstaat bij het kennis nemen van feiten of opvattingen die strijdig zijn met een eigen overtuiging of mening, of van het deelnemen aan gedrag dat strijdig is met iemands overtuiging.' Nou en? Lekker belangrijk. Dacht ik dus.

Totdat ik een radioprogramma hoorde waarin een psychologe uitlegde wat het werkelijk was. En nu blijkt het toch razend interessant te zijn. Het fenomeen legt uit waarom nazi-kampbeulen met zichzelf konden leven. Waarom wrede dictators 's nachts rustig kunnen slapen zonder gewetensbezwaren. En waarom we soms heel rare dingen doen die helemaal niet goed voor ons zijn.

'Ja allemaal goed en wel, Jan Paul. Maar wat is cognitieve dissonantie dan echt? En waarom is het zo belangrijk?' Dat leg ik morgen uit. Nu moet er guwerrukt worduh.

zondag, mei 09, 2010

Keulen

Donderdag en vrijdag waren we in Keulen. Leuke stad met prachtige musea. Vooral het Ludwigmuseum is schitterend. En natuurlijk de Dom. Daar ontdekten we dat naast de gebruikelijke heiligen ook het olifantje Elmer in glas in lood was vertegenwoordigd. Een schitterend glas-in-lood raam van Gerhard Richter.



Ook leuk was de Hohenzollernbrücke. Het hele hek langs het wandelgedeelte was versierd met hangslotjes. Veel paartjes verzegelen hier hun liefde door hun namen op het slot te graveren, het slot aan de brug te hangen en vervolgens het sleuteltje in de Rijn te gooien.

Zo. Die steelt niemand meer.

Als je het daarna dus uit wilt maken moet je vanaf de brug in de Rijn springen en op de bodem je eigen sleutel vinden tussen alle andere sleuteltjes om vervolgens het slot weer weg te kunnen halen. Dat is best een gedoe.

Die vinger rechtsboven was nodig voor de compositie.

vrijdag, mei 07, 2010

Waarom Superman een cape draagt

Kijk. Noordnoordoostenwind.

En dan nu even iets écht belangrijks. Want ja, waarom dragen helden als Superman en Batman eigenlijk een cape? Echt comfortabel is het niet. Op warme dagen heb je het ook niet nodig. En je kunt natuurlijk overal achter blijven hangen. Kortom, alles behalve praktisch. Toch heeft de cape een functie. Niet voor de superhelden in kwestie zelf, maar voor de lezers en de tekenaar. De cape is bedacht door de tekenaar om te laten zien welke kant Superman op ging. Steeg hij of daalde hij? Zonder cape is dat moeilijk te illustreren. Maar met cape is het een makkie...

dinsdag, mei 04, 2010

Jan Paul, hoe zit dat nou met het e-book? (3)

Aaargh.

Hoe zal het verder gaan met ons vak door de komst van het e-book? E-books zullen voor sommigen een belangrijke bron van inkomsten worden. Het heeft niet zo heel veel zin om te kijken naar het aantal mensen dat illegaal boeken gaat downloaden. Dat hou je niet tegen. Het is belangrijker dat uitgevers kijken naar manieren om de producten zo aantrekkelijk te maken dat mensen ze willen kopen én blijven kopen. E-books zullen de drempel ook verlagen om meer boeken (of boekdelen) te kopen.

Gluiperige platenmaatschappijen brengen vaak een best-of cd uit met één nieuw nummer in de verwachting dat de echte fans het hele album toch wel weer opnieuw zullen kopen. In zo'n geval heb ik meer sympathie voor de illegale downloader dan voor de platenmaatschappij. Hoe meer ze dit soort trucs gebruiken, hoe meer ze illegale downloads in de hand werken. Dat soort dingen moeten uitgevers dus niet doen. De inhaligheid van de platenmaatschappijen heeft veel schade aangericht.

Ondanks de komst van de mp3's zijn de cd's gewoon gebleven. Ondanks de e-books zullen gewone boeken ook blijven. Naast elkaar. Ik kan me voorstellen dat uitgevers minder papieren exemplaren gaan drukken omdat een deel van de afzet digitaal gaat. Ik kan me zelfs voorstellen dat een boek dat anders niet uitgegeven zou worden nu toch als e-book kan verschijnen. Er komen immers geen drukkosten meer aan te pas. Geen idee. Voor muziek geldt het in elk geval wel. Schrijvers zullen dus gewoon blijven schrijven.

Toch is het wel degelijk zorgelijk. De omzet van de muziekindustrie is ronduit gekelderd. In tien jaar tijd van 14.6 miljard naar 6 miljard nu. Nog altijd veel, maar de vette jaren zijn definitief voorbij. Dat is met boeken ook aan het gebeuren. Met name het schrijven van kinderboeken zal dan voor velen (weer) een hobby worden. Schrijvers als Guus Kuijer en Midas Dekkers hebben de afgelopen jaren alleen nog voor volwassenen geschreven.

Het grootste probleem is volgens mij dat er veel te veel boeken op de markt komen. Daar is al lang geen markt meer voor.

Tja. En dan moet je andere dingen gaan doen om geld te verdienen met kinderboeken.

maandag, mei 03, 2010

Werd Twente daarom kampioen?

De coach van FC Twente liet dit gisteren filmpje aan de spelers zien voordat ze het veld op gingen...

Herinnert u zich deze nog?

Het was de bedoeling dat ze al lang voor € 2,97 per kilo bij C1000 had gelegen om met deze spectaculaire KNAL AANBIEDING! mensen naar de supermarkt te lokken. Het liep effe anders.

Dit is Felius nu. Nog steeds niet bij Bert Hollander, dat gebeurt volgende week. Daar gaat ze nog even de stal in, om alvast aan een aantal andere koeien te wennen. En daarna, daarna mag ze eindelijk de wei in. Het proces is een beetje vertraagd omdat het gras door de droogte van de afgelopen maand niets waard was. Dat moet inmiddels weer helemaal in orde zijn, dunkt me.