vrijdag, juni 13, 2008

Paraskavedekatriafobie (door Miebeth)

Paraskavedekatriafobie komt uiteraard voort uit triskaidekafobie. En waar die uit voortkomt? Hoogstwaarschijnlijk uit het christelijke geloof. Twaalf is een heilig getal in de kerk. Het staat voor compleetheid. De twaalf apostelen, de twaalf stammen van Israël. Tel er een bij op en er ontstaat chaos en onheil. Niet voor niets namen er dertien personen deel aan het Laatste Avondmaal.

Maar in de Germaanse en Scandinavische cultuur was dertien ook al een naar getal. Zo nodigde de god Loki zichzelf als dertiende gast uit op een feestmaal, waarna hij voor veel onheil zorgde. Bovendien vierde de godin Freya elke vrijdag met dertien heksen de heksensabbat. En zo zijn we we bij paraskavedekatria: vrij(freya)dag de dertiende. Die vrijdag komt ook weer terug in de christelijke cultuur. Op Goede Vrijdag werd Jezus gekruisigd.

In ons land valt de gekte rondom deze dag nog wel mee. Maar het Stress Management Center and Phobia Institute in Asheville, North Carolina, heeft berekend dat ongeveer 20 miljoen Amerikanen zo onder de datum lijden dat ze hun huis vandaag niet uit komen. Dat wordt nog wat in 2009, want dan zijn er drie vrijdagen der dertiende. En dat kost de Amerikaanse samenleving maar liefst 900 miljoen dollar per keer aan inkomsten. Mensen melden zich massaal ziek en er worden veel minder grote zakelijke transacties gedaan. (Persoonlijk zet ik zo mijn vraagtekens bij deze berekening, want de boodschappen die je op vrijdag de dertiende niet doet haal je op zaterdag de veertiende toch wel in?) Feit is dat de gekte zo ver is doorgeslagen dat veel flats geen dertiende verdieping hebben en dat vliegtuigen geen rij dertien hebben.

Napoleon en alle Italianen zijn juist weer bang op vrijdag de zeventiende. Dat komt door de latijnse schrijfwijze van het getal: XVII. Dat is een anagram van het woord VIXI, 'ik heb geleefd...'

3 opmerkingen:

ted zei

Dat leidt dan weer mooi tot een volgende vraag. In veel hotels heb je geen kamer 13 en je zou denken dat op stations ze dan ook geen spoor 13 hebben. Maar in Amsterdam heb je wel een spoor 13 en géén spoor 3 en 6. Is daar een (al of niet logische) verklaring voor?

ted zei

Er is ook geen spoor 9 trouwens, als ik me de situatie goed voor de geest haal.

Jan Paul zei

Dat zijn volgens mij goederensporen. In Utrecht had je een paar jaar geleden geen spoor 13. Maar dat bleek ook een goederenspoor te zijn.

Luchthavens hebben over het algemeen ook een gate 13.