zondag, mei 25, 2008

Scarlett Johansson (door Alexander)


Als een politicus een kinderboek schrijft of een schoenmaker gaat bloemschikken, mag je ervan uitgaan dat dat niks wordt. En dat blijkt dan ook zo te zijn. Dat zijn zekerheden in het leven. Maar actrice Scarlett Johansson heeft een cd gemaakt – en die is, verdomd, eigenlijk best wel goed. Oké, de hese deerne uit Lost in Translation heeft zich niet ontpopt tot muziekster van formaat-Madonna, of een ander formaat, maar echt, Anywhere I Lay My Head valt behoorlijk mee.

Op Anywhere I Lay My Head zingt Johansson, op een nummer na, alleen maar covers van Tom Waits. Vaak heeft ze er alleen maar het skelet van overgelaten – zij en haar producent, die de hele cd een uitstraling gaf van jaren-negentig-futuristisch-elektronische galm, gemengd met kerstbelletjes en een twinkelend speeldoosje, gemengd met een kunststof variant van het kerkorgel. De muziek klinkt vloeiend, alsof het in een windturbine is opgenomen, alsof alle muziekonderdeeltjes kleuren verf waren, die nu door elkaar gestroomd zijn tot een onherkenbare brijkleur.

De stem van Scarlett verdrinkt daarom soms in de woelige muzikale baren, maar met haar niet echt geweldige stem is dat niet zo heel erg. Haar stem is niet gemaakt voor de hoofdrol, dus haar stem is, net als de basgitaar of de drum, een onderdeel van de muziek. Bijvoorbeeld in het nummer ‘I Don’t Want To Grow Up’ – in het origineel van Waits (hier) speelt Waits’ doorrookte stem de hoofdrol: die stem heeft niet lang meer te leven, klinkt het. The Ramones (hier) speelden hetzelfde nummer als punkerig protest.

Scarlett doet het anders (hier): met haar opzettelijk vlakke, zeurderige, lage, verveelde manier van zingen, is het een melancholiek zwelgen in dat niet-willen opgroeien. Het klinkt allemaal mooi paradoxaal: ze ziet zelf de nutteloosheid van haar verlangen in, maar blijft erin zwelgen. Doordat de muziek zo’n ononderscheidbare onderdelensaus is, is het muziek om je in te wentelen. Onderbrekingen zitten er niet in, er blijft zelfs tussen de nummers meestal een brommende ondertoon te horen, het zweeft maar door, het is verdrinkmuziek, die je omsluit.

Haar nummer 'Falling Down' is daarvan het beste voorbeeld, zeker in vergelijking met het origineel. Waits zingt (hier) met een schrapend melodrama dat zijn stembanden bijna doet knappen, Scarletts uitvoering is als een gewichtloze wolk, waar je op lijkt te zweefdrijven, maar waarin je toch langzaam maar zeker naar onderen valt. Waits zong al: ‘When you give a man luck, he must fall in the sea’. En haar luisteraars laten verdrinken – dat lijkt het doel van Scarlett.

8 opmerkingen:

Jan Paul zei

Nou heb ik inderdaad liever dat een boek met 'De gelukvinder' als titel van de auteur Van de Vendel afkomstig is en niet van Wilders of Verdonk. Maar ik verslond de boeken van Jan Terlouw vroeger.

En ik zal wel weer een barbaar zijn als ik de versie van Scarlett veel mooier vind dan die van Waits. Ononderscheidbare onderdelensaus of niet. Scarlett ziet er bovendien veel leuker uit in een rood jurkje dan Tom.

Alexander zei

Ja, daar ben ik het wel mee eens. Zowel wat betreft Jan Terlouw als wat betreft Scarletts muziek en het rode jurkje.

Ik heb mijn stuk wel tot op zekere hoogte geprobeerd oordeelloos te schrijven, eerder beschrijvend dan beoordelend - want ik ben wel benieuwd wat jullie, lezers, ervan vinden. De geluiden die de wereldwijde critici maken lopen uiteen van zeer opgelucht gejuich tot zeer hardnekkig gemor...

Jeska zei

De foto is mooi, bovenaan je fijn geformuleerde blogstuk, Alexander.
Ik twijfel nog over de muziek…
Maar ik ben een beetje een moeilijke muziekluisteraar. Ik word sneller ontroerd door klassieke tonen als Mozart en Brahms. Vind je dat ook mooi, Alexander?

Rob zei

Hoe kun je dit nou beter vinden dan Tom Waits, JP? Dit meisje zingt het zonder enige inspiratie. Geef mij maar Tom Waits, die er al zijn kloten ingooit.

Honderd keer liever Tom Waits in een rood jurkje die dit nummer zingt dan zij.

Jan Paul zei

Nou ik niet. Ben jij trouwens een Rob die ik ken?

Ingrid zei

Alexander, je beschrijft het weer zo prachtig en ik was vastbesloten het mooi te vinden. Ik werd al meteen verliefd op de cd cover. Ik ben dol op Scarletts hese femme fatale stem. Ik hou van muziek met kerstbelletjes en twinkelende speeldoosjes. En ik ben ook niet vies van covers die totaal anders klinken dan het origineel (zo ben ik al een tijdje ondersteboven van Susanna and the Magical Orchestra - luister hier: http://www.susannamagical.com/ en hier: http://www.myspace.com/susannamagical )

Maar de met quasi-kunstzinnige verwijzingen en make-up dichtgepleisterde Max Factor clip, op een new-wave tapijtje met Joy Division patroontjes, waarop Scarlett Johansson ronddwaalt (met gepast snufje Lost in Translation en Une Vie Privée) kan mij niet overhalen haar versie te verkiezen boven Tom schraap-je-keel-nog-eens Waits.

Scarlett verdrinkt in de muziek en verdrinkt zo mijn gevoel. Tom schraapt het laagje vernis eraf en laat het bijten.

Jammer. Want wie Summertime beluistert, kan horen dat Scarlett echt kan zingen.

http://www.youtube.com/watch?v=5F_yCFtFn24

Hopelijk beseft Scarlett Johannson dat ze voor haar volgende cd niet haar acteertalent in de kast moet zetten zodra ze zich met muziek bezig houdt.

Edward zei

Ik weet het niet ik weet het niet.
Ik vind deze versie heel mooi, maar dat ligt toch vooral aan de producers.
Haar monotone, uitdrukkingsloze manier van zingen past er erg goed bij, maar ik vermoed toch dat ze dat niet helemaal uit keuze heeft gedaan, maar vooral omdat het niet echt anders kon. Toch?

Alexander zei

@Edward: Dat denk ik ook, ze heeft niet echt een dijk van een stem, ofzo. Maar ze heeft van haar zwakte haar kracht weten te maken, en dat vind ik wel weer een teken van kracht. En juist omdat de uitdrukkingsloosheid in haar stem zo goed bij de muziek past, denk ik toch dat het vooral een keuze was, om zo te zingen. Want...

@Ingrid: Want... jaaaa, die versie van haar van Summertime is kippenveller dan kippenvel. Echt een aanrader! Beluister 'm, allemaal!