dinsdag, maart 25, 2008

Subliem (met dank aan Jeska!)

Is het nou wel of niet waar, dat verhaal van 'subliminal advertising?' Je weet wel, het verhaal van het onderzoek waarin bioscoopbezoekers heel snel en daardoor onbewust teksten als 'Drink Coca Cola' en 'Honger? Eet popcorn!' te zien kregen. Volgens het verhaal zou er in de pauze een run zijn geweest op de kiosk waar de twee producten verkocht werden. Maar... wat klopt er nou van?

Het onderzoek is inderdaad uitgevoerd. En in het onderzoeksrapport stond inderdaad dat de subliminale teksten een enorm effect hadden. Het zorgde voor een enorme lading publiciteit - en complottheorieën. Maar in werkelijkheid was er geen enkel verband tusen de reclames en de verkoop van popcorn en drank geweest. De onderzoeker had gelogen.

Einde verhaal? Nee. Mensen bleven subliminale boodschappen verkondigen. In popmuziek. In toespraken. In televisieprogramma's. In films, enzovoort. En volgens sommigen met schokkende gevolgen. Helaas valt dat laatste nauwelijks te controleren.

In 2006 is een soortgelijk onderzoek uitgevoerd. Proefpersonen kregen allerlei opdrachten die ze achter een computer moesten uitvoeren. Een paar milliseconden lang knipperde er 'Lipton Ice' op het scherm. Dit keer moesten de proefpersonen ook aangeven of ze dorst hadden of niet. Wat bleek dit keer? Bij de mensen die geen dorst hadden was er geen enkel effect. Maar van de mensen die aangegeven hadden dat ze wel dorst hadden kozen veel mensen aan de bar van het onderzoekscentrum inderdaad om Lipton Ice tea... Het werkt dus wel. Maar alleen als de subliminale boodschap een oplossing voor een probleem levert.

Om aan te tonen dat subliminale boodschappen bij iedereen werken, hier een buitengewoon spectaculair filmpje waarbij de reclamemakers zélf aan verborgen berichten worden blootgesteld. Lukt het 'mentalist' Derren Brown om reclamemakers een concept te laten 'bedenken' dat Derren zelf bedacht heeft...?

Let goed op. Vooral bij het begin en het eind...

13 opmerkingen:

Alexander zei

Wooow, geweldig! Echt fantastisch!!

Anoniem zei

Om op je vorige stukjes aan te sluiten: Jezus!!!

Is dit niet in scène gezet?

Bart zei

Ik wil deze juichstemming niet verpesten, maar ik geloof er geen klap van.

ted zei

Het is een mooie bevestiging van de idee dat niemand iets kan verzinnen vanuit het niets.

Jeska zei

WOW! Gewéldig en éng tegelijk.
Mooi uiteen gezet, Jan Paul! Dank!

Het is zo'n interessant onderwerp. Hoe ver zou je kunnen gaan met subliminale boodschappen? Je mooi gevonden filmpje gaat over het beïnvloeden van het creatieve deel van de hersenen. Stel je voor als je iets dergelijks opzet met kwade bedoelingen.

Alexander zei

Wat voor kwade bedoelingen stel jij je voor dan, Jeska?

Bart zei

Met een camera heeft hij al die tijd toegekeken en de tekeningen nagemaakt. Op het eind verwisselt hij de tekening (hij zegt eerst dat hij de envelop niet vast pakt maar doet het wel). Dit kan elke goochelaar.

Jeska zei

Nou ja, misschien zou je bijvoorbeeld de zwakkere punten van een mens kunnen aanspreken?
Jaloezie of zo?

Ik zag ooit een Columbo (je weet wel, die slonzige man, in een regenjas, gek op chilli) Daar werd iemand tot het plegen van een moord aangezet door subliminale boodschappen.
Maar ik denk niet dat dát mogelijk is, want een mens heeft normen en waarden en die gaan niet in rook op, ook al kijkt men naar deze subliminal messages.

Jan Paul zei

Nou Jeska, het is nogal lastig. De VN heeft ooit een wetenschappelijk rapport gepubliceerd waarin ze zich zorgen maken over de gevaren van subliminale indoctrinatie. Tegelijk is er niet heel veel steekhoudend bewijs over die gevaren. De wetenschappers spreken elkaar tegen. Waar is Miebeth als je haar nodig hebt?

Bart, jouw verhaal klopt niet. Waar zouden de harp, de truien, de zoo en de andere symbolen die opzettelijk gefilmd zijn dan vandaan komen? Achteraf digitaal toegevoegd? Dat denk ik niet.

Derren Brown is wel een goochelaar. Dat klopt. Maar zelfs als het een truc is, dan is hij fenomenaal. De twee reclamemensen zijn zeker geen acteurs die voor hem werken.

Het doet een beetje denken aan de trucs van Jan Bardi. Vroeger was dat te zien op de Vlaamse televisie, maar je hoort nooit meer over hem.

Jeska zei

Ja, Miebeth!

Ik heb het gevoel, blijkt ook een beetje uit je stukje, dat er een emotie latent aanwezig moet zijn om aangesproken te kunnen worden door deze subliminale boodschappen.

bibi zei

Ik geloof het niet. Ben het met Bart eens dat er geklooid moet zijn. Maar hoe dat weet ik niet. Het kan best zijn dat die beelden vooraf echt zijn. Maar dat de inhoud van de enveloppe origineel is geloof ik niet. Dat gaat te ver. Geloof jij het honderd procent Jan Paul? Miebeth verdorie, waar hang je uit!

bibi zei

Er zit nu een nacht tussen en heb er weer een tijdje over nagedacht. Ik geloof het nog altijd niet, maar nu vraag ik me af of ik het niet wil geloven, of dat ik het echt niet geloof. Ik bedoel: ben ik bang om ergens in te trappen waarvoor ik later word uitgelachen? Dat ik zeg: geweldig! en straks toch de ontmaskering volgt?
Daar worstel ik nu mee. Wie alles gelooft is een goedzak. Wie niets gelooft is onuitstaanbaar. Dat doet de nacht dus met je. Die spoelt haar getij als eb en vloed door je lichaam heen: geloven of niet. Volgens mij zit ik nu weer met terugtrekkend water. Het daglicht maakt onuitstaanbaar.
De aarde wordt weer groter aan onze kant van de wereld. (Jee, eerst maar even koffie geloof ik.)

ted zei

Zwak punt is dat het filmpje wel de beelden laat zien van bijvoorbeeld de harp in de etalage, maar dat je niet met zekerheid kunt zeggen dat was de camera filmde ook werkelijk werd gezien door de mannen die in de auto langsreden. Met name bij die harp heb ik mijn twijfels.
Wel is dit filmpje er omdat de actie is gelúkt. Als de actie niet gelukt was hadden we dit filmpje niet gezien. De vraag is dan ook hoeveel keer ze het hebben uitgeprobeerd voor het lukte.