maandag, maart 31, 2008

Morgen vanuit Bologna



Vanaf morgen komt dit blog live vanuit Bologna, met het laatste nieuws over de kinderboekenbeurs aldaar. Wordt 'Kinderen van Amsterdam' verkocht aan Laos? Wordt 'Dat gaat mis, Mees' vertaald in het Catalaans? En wat gaat 'Speuren naar Sporen' doen bij de uitgevers uit Kazachstan? Vanaf morgen (bij de gratie van een beschikbare vrije computer op de beurs) op dit blog.

Spinnetje

Ik ben niet snel bang voor spinnen, maar voor deze beesten maak ik graag een uitzondering. Ze komen voor in de woestijn in Irak. Bwèègh.

zaterdag, maart 29, 2008

Room Eleven (door Alexander)


‘Neeee, we zijn niet jaloers,’ zingt zangeres Janne Schra in het Engels, met haar licht wiegende jazzstem, half droevig en half zielsgelukkig. ‘We kunnen prima zonder. Neeee, we zijn niet jaloers, want jij bent mijn persoonlijke menigte.’ Niet jaloers dus, op bands met uitzinnige fans, die schreeuwen dat ze more wanten. Op grote drommen bewonderaars, die Room Eleven kennelijk niet voor zich weggelegd ziet.

Als je in het nummer Not Jealous zo vaak zingt dat je niet jaloers bent, dan zul je juist wél jaloers zijn, dacht ik eerst – maar zo zit het toch niet. Room Eleven geeft echt meer om persoonlijke menigtes. Ze lijken huiverig voor een groot publiek – gezond lijkt me dat, want voor drommen fans zijn ze misschien te eigenzinnig en te vertrouwelijk. Ze maken huiskamerjazz, waar de liefde en vertrouwelijkheid uit stroomt. Toen ze hun nieuwe album Mmm…Gumbo? onlangs presenteerden in Paradiso, stond er een ouderwetse geelgrauwe schemerlamp op het podium.

Op die geweldige cd verkennen ze de grenzen van hun kunnen. En muzikaal lijken ze alles te kunnen, wát ze ook doen, álles is goed en passievol: een tango, een walsje, flamenco, slepende, straffe bigbanduithalen. De vier conservatoriummuzikanten dansen over hun instrumenten, zangeres Janne verleidt je met elke noot die ze zingt. Haar stem is helder en zwoel, als karamel – zacht romig, maar wat donkerder dan room.

En ondertussen is Room Eleven toch klein en persoonlijk gebleven, en groots in die kleinheid. Janne zingt dichtbijhuizig over een serveerstertje, over iemand die wel iets wil met z’n leven maar toch weer elke dag thuis chocolate chip cookies blijft eten. En ook over de gele zaadtrosjes die elke voorzomer door het Amsterdamse zwerk dwarrelen.

Zomer, daarvan zijn alle nummers van doordrongen – van ochtendzonnestraalmuziek als Hey Hey Hey! en Lalala Love, tot het onbezorgde parkwandelliedje Shyness, het strandfeestelijke Always, het lome zonsondergangnummer Rainy Day in the Sun. En Not Jealous is voor het zwoele einde van de avond. Een nummer waarbij je – ja, zo’n romantisch beeld móet even – omstrengeld, wiegend, in de stralende ogen van je geliefde verdrinkt.

Introducing: Alexander Koning

Een greep uit de lezerspost van de afgelopen weken:

'Aardig blog Jan Paul, maar je zou wel eens wat meer over muziek kunnen schrijven. Recensies van nieuwe cd's bijvoorbeeld. Of concerten.' - Groet, C. Nooteboom.

'Die stukjes van Herbert Snoekhuis over popmuziek smaken naar meer, Jan Paul. Zou je Herbert of iemand anders niet kunnen overhalen om ook over concerten en cd's te schrijven? Of over andere dingen die met een c beginnen, zoals cultuur?' - Vriendelijke groeten, A. Grunberg.

'Zou je die jongen niet kunnen strikken van Radio Canna, die altijd over muziek, films en Zuid-Amerika schreef?' Groeten, Harry.

'Wij willen Alexander. Anders lezen we dit blog niet meer.' Connie en Hafmo.

Alsof het zo makkelijk is om Alexander Koning te strikken om hier op zaterdag te gaan bloggen. Pff.

Maar het is me toch gelukt. Ik greep dan net achter het net met de voetbalrechten, zodat jullie niet met het bord voor de computer via dit blog naar Ajax kunnen kijken, maar ik heb vanaf vandaag Alexander Koning als gastblogger. Welkom Alexander!

Gisteren heb ik subliminaal het getal elf naar hem doorgestraald. Benieuwd wat dat gaat opleveren...

vrijdag, maart 28, 2008

Jan Pauls Psychoblog

In dit filmpje probeer ik subliminaal woorden in jullie hoofd te prenten. Het is subliminaal, dus het zal alleen werken bij mensen die daar gevoelig voor zijn.

Haal rustig adem, concentreer je en stel je open voor subliminale berichten.

Het filmpje begint met een berekening. Vervolgens vraag ik om met de uitkomst van die berekening een letter te maken. Die letter is de beginletter van een woord of naam. Vervolgens stel ik nog een vraag. En dan...? Dat weet je pas na het filmpje.

donderdag, maart 27, 2008

De ster uit het verleden: Mindy



Bijna niemand weet dat Mork & Mindy een spin-off is van Happy Days. Maar het is wel zo. Mork kwam voor in een aflevering waarin een vliegende schotel uit Ork in het dorpje van Richie en The Fonz landde. Het was het tweede televisierolletje van Robin Williams. Maar die speelde hij zo goed, dat men besloot om rond zijn character een complete serie te maken. Mork & Mindy dus. Voor Mindy, Pam Dawber, was het de eerste rol.

De serie was in het eerste seizoen een enorme kijkcijferhit. Het was het op twee na best bekeken programma op tv in Amerika, wat sensationeel is voor een eerste seizoen. Daarna gingen de makers aan het programma sleutelen en daalde het aantal kijkers zo sterk dat de stekker er al na het vierde seizoen uit ging. Misschien lag het aan het feit dat Robin Williams er in het eerste seizoen flink op los kón schmieren. Dat deed hij zo goed, dat de scenarioschrijvers gaten in het script maakten waarin Williams móést schmieren. Nou ja, improviseren dus. In elk geval vond niemand het nog leuk.

Voor Williams was het geen probleem. Die ging films maken. Pam Dawber deed dat ook, maar met iets minder succes. Ze heeft nog zo'n 20 verschillende rollen gespeeld in minder bekende films en series. Haar man, Mark Harmon is nu een stuk beroemder. Wij kennen hem vooral uit St. Elsewhere. Samen met hem verrichtte ze ooit een heldendaad door met gevaar voor eigen leven een man uit een brandende wagen te slepen.

Eigenlijk ging het verder wel goed met Dawber, totdat er iets raars gebeurde. Ze zat namelijk in het comité dat mocht bepalen welke onderwijzeres mee mocht op een ruimtereis in de Challenger. Dawbers favoriet werd gekozen, maar de Challenger verongelukte. Dawber raakte daardoor in ernstige psychische problemen, die ze pas recent heeft overwonnen. Van 1999 tot 2006 speelde ze geen rollen meer. Tegenwoordig is ze soms weer op televisie te zien.



woensdag, maart 26, 2008

Derren Brown (door Miebeth Zalfjes)

Derren Brown heeft een televisieprogramma waarin hij allerlei 'psychologische' trucs uithaalt. Die trucs hebben meestal te maken met subliminale tekens waarmee hij de gedachten van de kijker probeert te beïnvloeden. Niet iedereen is gevoelig voor die tekens, maar veel mensen wel. En aangezien er miljoenen mensen naar zijn programma kijken, zijn er heel veel postieve reacties.

Dat is een principe waar Uri Geller gebruik van maakte. Geller liet mensen hun kapotte klok of horloge uit de kast of van de zolder halen, terwijl hij 'kinetische helende energie' de wereld in stuurde. Veel mensen deden wat hij vroeg. Daardoor kwamen de mechanieken van de uurwerken weer in beweging. En bij een aantal mensen (laten we zeggen een procent) ging de klok of het horloge weer werken. En die mensen mochten allemaal bellen. Een procent van een miljoen kijkers is heel veel. Dus de lijnen raakten overbezet.

De subliminale trucs van Derren Brown hebben een hoger scoringspercentage. Sommige mensen zijn zeer gevoelig voor subliminale technieken. Het werkt als een vorm van hypnose. De resultaten zijn dan ook spectaculair. Ze zijn zéker niet in scène gezet. Vorige week nog zijn er filmopnamen gemaakt van criminelen die dezelfde trucs gebruiken als Brown. (Ze 'hypnotiseren' een caissière en vragen een stapel bankbiljetten uit de geldla. Iets wat Brown in zijn programma ook doet). Maar de spectaculairste psychologische trucs... dat zijn vaak dezelfde goocheltrucs die Hans Kazan ook gebruikt. Je weet het daarom nooit bij Derren Brown.

Hier onder een filnpje dat uitlegt hoe Brown subliminale signalen stuurt.


dinsdag, maart 25, 2008

Subliem (met dank aan Jeska!)

Is het nou wel of niet waar, dat verhaal van 'subliminal advertising?' Je weet wel, het verhaal van het onderzoek waarin bioscoopbezoekers heel snel en daardoor onbewust teksten als 'Drink Coca Cola' en 'Honger? Eet popcorn!' te zien kregen. Volgens het verhaal zou er in de pauze een run zijn geweest op de kiosk waar de twee producten verkocht werden. Maar... wat klopt er nou van?

Het onderzoek is inderdaad uitgevoerd. En in het onderzoeksrapport stond inderdaad dat de subliminale teksten een enorm effect hadden. Het zorgde voor een enorme lading publiciteit - en complottheorieën. Maar in werkelijkheid was er geen enkel verband tusen de reclames en de verkoop van popcorn en drank geweest. De onderzoeker had gelogen.

Einde verhaal? Nee. Mensen bleven subliminale boodschappen verkondigen. In popmuziek. In toespraken. In televisieprogramma's. In films, enzovoort. En volgens sommigen met schokkende gevolgen. Helaas valt dat laatste nauwelijks te controleren.

In 2006 is een soortgelijk onderzoek uitgevoerd. Proefpersonen kregen allerlei opdrachten die ze achter een computer moesten uitvoeren. Een paar milliseconden lang knipperde er 'Lipton Ice' op het scherm. Dit keer moesten de proefpersonen ook aangeven of ze dorst hadden of niet. Wat bleek dit keer? Bij de mensen die geen dorst hadden was er geen enkel effect. Maar van de mensen die aangegeven hadden dat ze wel dorst hadden kozen veel mensen aan de bar van het onderzoekscentrum inderdaad om Lipton Ice tea... Het werkt dus wel. Maar alleen als de subliminale boodschap een oplossing voor een probleem levert.

Om aan te tonen dat subliminale boodschappen bij iedereen werken, hier een buitengewoon spectaculair filmpje waarbij de reclamemakers zélf aan verborgen berichten worden blootgesteld. Lukt het 'mentalist' Derren Brown om reclamemakers een concept te laten 'bedenken' dat Derren zelf bedacht heeft...?

Let goed op. Vooral bij het begin en het eind...

maandag, maart 24, 2008

Christen...- eh, Boeddhahond

Nog meer messiassen

In de vele oude documenten waarin de eerste christenen vermeld worden staan de volgelingen van Jezus vooral bekend als sekte. Dat komt omdat er in die tijd heel veel sektes zijn. Als je tegenwoordig niet origineel bent, dan bedenk je een televisieprogramma met bekende Nederlanders. Als je in die tijd in het Midden-Oosten geen fantastie had, dan begon je een sekte.

Die sektes leken ook nog eens heel veel op elkaar. Zo was er een Apolonius die wonderen verrichtte. Hij werd door zijn tegenstanders aan het kruis gehangen, maar stond later weer op uit de dood. Net als de heilige Jacobus die een soortgelijk verhaal had en diverse melaatsen had genezen. En zo waren er nog wel een paar. Maar die sektes bestaan toch al lang niet meer? O jawel. Ga maar eens naar het Midden-Oosten. En ze hebben soms nog enkele duizenden volgelingen. En ze lachen om de christenen die hun hele verhaal van hún waarheid hebben gepikt...

zondag, maart 23, 2008

De Paashaas

Ver voordat het christelijke Pasen werd gevierd hadden de Germanen al hun eigen feestje in deze tijd van het jaar. Het was het feest van de vruchtbaarheid, de terugkeer van de lente en een nieuw begin van alle flora en fauna. Daarom eerden de Germanen de godin van de vruchtbaarheid die daar elk jaar weer voor zorgde: Eostre (en wat is het Engelse woord voor Pasen ook weer? En het Duitse? Precies!). Nu had Eostre een trouwe metgezel en dat was het toppunt van vruchtbaarheid: een haas die eieren kon leggen.

Nou is de Roomse kerk altijd heel praktisch geweest. Ook in de vroege Middeleeuwen al. En ze wisten dat zo'n heidense traditie met eieren en vrolijkheid niet uit te bannen was. Dus in plaats van een rivaliserend feest in de lente te vieren dat weinig kans van slagen zou hebben, combineerden ze de feesten. En ze stonden toe dat bepaalde tradities gehandhaafd mochten blijven. Eostre moest weg. Maar de eieren mochten blijven. En die Paashaas... ach, die kon ook geen kwaad. Daar kon Jezus wel mee concurreren. Want wie gelooft er nu in een eierenleggende haas?

zaterdag, maart 22, 2008

De evangeliën


Wie het handschrift van Lucas of Matteüs zou willen zien heeft pech. De oorspronkelijke teksten zijn nooit gevonden. Er zijn alleen kopieën van gevonden. En dan meestal nog alleen van een fragment. Het oudste fragment is een stuk uit het Johannesevangelie. Het stamt uit de tweede eeuw en is kort na het schrijven van het origineel verschenen. Echte complete kopieën stammen pas uit de vierde eeuw. Het oudste fragment is opgespoord in een klooster in de Sinaïwoestijn. Het ligt nu in het British Museum.

Het lastige is alleen dat er heel veel teksten gevonden zijn uit deze tijden. Verschillende versies van de evangeliën, maar ook andere evangeliën die weer een geheel ander licht op het Bijbelverhaal lieten schijnen. Zoals het evangelie van Maria Magdalena en het Judasevangelie. Het was telkens aan de Pausen om te bepalen welke teksten wel en welke teksten niet in de Bijbel thuishoorden. Deze laatste twee dus niet. Ook interessant is dat ze kozen voor de latere versies van de evangelieën. Die latere versies waren veel antisemitischer van aard dan de eerste versies. De christelijke joden moesten zich namelijk afzetten tegen de 'reguliere' joden.

Kortom, uit een hele hoop vaak bizarre teksten koos het Vaticaan welke fragmenten er wel en welke fragmenten er niet in thuishoorden. De Openbaringen van Johannes dus wel (waar zevenkoppige draken in voorkomen), en de net iets minder vreemde profetieën van Maria Magdalena dus niet.

vrijdag, maart 21, 2008

De evangelisten

Het meeste wat we van Jezus weten komt uit de evangeliën. Die zijn over het algemeen net zo betrouwbaar als bron als bijvoorbeeld alles wat we over Socrates weten. Van Socrates zelf zijn ook nooit geschriften gevonden. Zoals we alles over Socrates via Plato en Xenophon weten, weten we alles over Jezus via de evangelisten: Matteüs, Johannes, Marcus en Lucas.

Je zou denken dat dit mensen waren die voortdurend bij Jezus waren en veel met hem optrokken. Maar dat valt best mee. Matteüs was een douaneambtenaar (tollenaar) en Johannes een visserszoon. Zij behoorden tot de twaalf apostelen en hebben Jezus persoonlijk gekend. Marcus en Lucas waren geen apostelen. Marcus was een priester die veel met Petrus optrok. Petrus heeft hem ertoe aangezet om zijn preken en ervaringen op papier te zetten. Lucas was van oorsprong een arts. Hij kende de apostelen Paulus en Petrus en is veel met hen omgegaan. Later is hij als een soort secrataris voor Petrus gaan werken. Hij heeft ook veel research gedaan naar het leven van Jezus door mensen te ondervragen die hem gekend hebben.

Morgen meer over de (betrouwbaarheid van) die evangeliën.

donderdag, maart 20, 2008

Bronnen over Jezus

Behalve de evangeliën zijn er diverse bronnen waarin Jezus genoemd wordt. Het zijn er bijvoorbeeld heel wat meer dan over Batavenleider Julius Civilis. In al die teksten wordt hij overigens maar zijdelings genoemd. Zo wordt hij in De oude geschiedenis van de joden van zijn tijdgenoot Flavius Josephus kort aangestipt als 'de broer van Jacobus.' Plinius schreef in 112 dat de eerste christenen Jezus 'als een god vereerden.' Ook Suetonius schrijft terloops dat de joden in het jaar 50 worden opgehitst door de agitator Christus. Tacitus schrijft eveneens over die hinderlijke sekte die is aangestoken door 'een zekere Chrestos die onder keizer Tiberius door Pontius Pilatus is gekruisigd.' Zo'n soort tekst komt ook van een latere historicus, Lucianus van Samosata, uit de tweede eeuw. Hij schrijft over de opkomst van het christendom. En de christenen ontlenen hun naam aan 'Christus, de eerste wetgever van de christenen, een sofist en magiër die in Palestina gekruisigd is.

Dit zijn de belangrijkste historische en objectieve bronnen over Jezus. Er zijn nog meer bronnen, maar die zijn van de christenen zelf en dus subjectief. Maar ook die teksten zijn voor een groot deel in wetenschappelijk opzicht betrouwbaar. Daarover morgen meer.

woensdag, maart 19, 2008

De Waarheid

De komende dagen ga ik het hebben over deze man. Het is natuurlijk ook een beetje Zijn tijd. Ik wilde heel lang een non-fictie boek over Hem schrijven. Het Bijbelverhaal kennen we wel, maar wat zijn de feiten? Op welke bronnen is alles gebaseerd? Zijn er bewijzen dat Hij geleefd heeft? En welke feiten zijn dat? Bij dit onderzoek krijg ik gelukkig hulp van Miebeth Zalfjes, die in 1999 is gepromoveerd op Koptische handschriften uit de eerste en tweede eeuw.

Maar ook nog even dit. Het heeft inmiddels in alle kranten gestaan, dus het is geen nieuws meer. Maar mocht je het gemist hebben, dan is het een even mooi als verschrikkelijk verhaal. Antoine de Saint-Exupéry is met zijn vliegtuig neergehaald door een Duitser die later heel bekend werd. De Duitser, Horst Rippert, was ook nog eens een groot bewonderaar van de schrijver. Het hele verhaal staat hier. Over de complete waanzin van oorlog. Met dank aan de heer Bergelund.

dinsdag, maart 18, 2008

Matthew Star

Hier het openingsfilmpje van de serie. Heather Locklear deed auditie voor de rol van het blonde meisje. Maar Amy Steel kreeg hem. Had de cast bestaan uit Tom Cruise en Heather Locklear, dan werd het vast nog regelmatig uitgezonden. Tom Cruise was natuurlijk beter geweest voor de rol. Vanwege scientology gelooft hij van zichzelf al dat hij een ruimtemannetje is.

Ik wilde graag een stukje schrijven over scientology. Maar alles daaromheen is zo vaag dat ik er niet uitkwam. Kijk maar eens op wikipedia bij 'dianetics' en probeer er maar eens een touw aan vast te knopen.

De ster uit het verleden: Matthew Star

Hij kwam van de planeet Quadris. En hoewel zijn familie (koninklijk) bijzondere krachten had, kon niemand voorkomen dat de planeet werd weggevaagd door een intergalactische armada. Tja. Da's mooi kut. Maar niet te lang getreurd, want de jonge kroonprins wist nog net op tijd te vluchten, samen met zijn beschermer, gespeeld door Louis Gosset Jr. Ze kwamen terecht op de planeet aarde. Daar ging de jonge kroonprins door het leven als de gewone tiener Matthew Star.

Maar ja, wat is gewoon? Ze raakten regelmatig in de penarie, maar Matthew kon dingen laten bewegen. Hij was telekinetisch begaafd. Dan liet hij met gedachtenkracht een olievat op het hoof van de schurk belanden en kwam alles vlak voor het einde van de uitzending toch nog goed. Tenzij het een dubbele aflevering was. Want dan zat-ie na het eerste deel juist extra in de moeilijkheden.

Het had een haartjes gescheeld of Tom Cruise had de rol van Matthew Star gespeeld. Maar de keus viel uiteindelijk op Peter Barton. Misschien dat de serie daarom niet zo'n succes was. Na een paar seizoenen ging de stekker er dan ook uit. Peter Barton speelde daarna alleen nog gastrollen in televisieseries. En dat doet hij nu nog steeds. Hij stond ook een keer op de cover van de Playgirl. Niet met dit kapsel overigens.

zondag, maart 16, 2008

De Chinese dwergkwartel

De Chinese dwergkwartel komt oorspronkelijk uit Australië en Zuidoost-Azië. Hij kan tot wel dertien centimeter groot worden. Het verschil tussen een hen en een haantje is duidelijk te zien. Het haantje heeft een witte keeltekening, het vrouwtje niet. Chinese dwergkwartelhaantjes voelen zich in bijna iedere behuizing thuis, zolang ze maar lekker kunnen scharrelen. Het zijn sterke vogeltjes die de hele dag lekker actief zijn. Ideaal voor beginnende volièrehouders.

Bejaardentehuis anno 2008

Dit is een luchtfoto van een bejaardenhuis in de V.S. anno 2008. Het gebouw staat er al een paar jaar. Het ontwerp is door de overheid goedgekeurd. De overheid heeft het zelfs betaald. Een foutje? Toeval dat het toevallig ergens op lijkt? Ik denk het niet. Het gebouw staat in Alabama. En ik neem aan dat de bejaarde bewoners nog niet zo gedementeerd zijn dat ze al hun historisch besef zijn kwijtgeraakt. Niemand heeft geklaagd. Pas nu een joodse organisatie via Google Earth ontdekt heeft dat dit gebouw bestaat, heeft de directie besloten om de vorm binnenkort toch maar aan te passen.

vrijdag, maart 14, 2008

Fitna

Nou, de film is dus af. Het schijnt ook een hele móóie film te zijn. 'Ik ben benieuwd of ze elkaar krijgen,' zou mijn vader zeggen. Maar hij hád al uitgezonden kunnen zijn als bijvoorbeeld de NCRV had toegezegd om voor een keer Man bijt hond te skippen, wat me sowieso al een erg goed idee lijkt. Nieuwspoort wil ook niet, dus het komt op internet. Maar waarom dan aan het eind van de maand? Dat kan dan nu toch ook? Als ik een filmpje op internet wil zetten, dan staat het er binnen een paar minuten.

Stel dat hij ooit aan de macht komt, dan hoop ik niet dat hij op dezelfde manier regeert. 'Ja, er komen lastenverlichtingen. Maar die voer ik pas aan het eind van dit decennium in.'

Nee, expres geen plaatje bij dit stukje. Dat komt aan het eind van de maand.

donderdag, maart 13, 2008

Kan Sien ook hoor...

Maar ze heeft er niet altijd zin in.

Kinderen van Nederland

Er komt een opvolger van Kinderen van Amsterdam. Het gaat Kinderen van Nederland heten. Rara waar zal het over gaan?

Het goede nieuws is dat Paul Teng de illustraties gaat doen. Eigenlijk had hij geen tijd. Maar mijn redacteur heeft net zo lang gesmeekt en gebedeld tot hij 'ja' zei. Helaas had hij te weinig tijd om strips voor het boek te maken. Maar dit soort tekeningen maken die strips misschien wel overbodig.

Voor de historici onder jullie: wie is er hier afgebeeld?

Je kunt erop klikken, hè? Dan zie je hem groter.

woensdag, maart 12, 2008

De Kanarieman

Gek op muziek waren ze daar aan het Franse hof. En je kon dan wel de hele dag naar barok gaan zitten luisteren, maar daar word je uiteindelijk ook horendol van. Daarom waren kanaries heel populair. Voor de rijken waren ze een statussymbool. Hoe rijker je was, hoe beter je vogel kon zingen. Lodewijk XIV moest en zou de beste kanarie van de wereld hebben. En daarom schakelde hij Hervieux de Chanteloup in. Hervieux was De Kanarieman. Dagelijks ging hij enkele uren voor de kooi met Lodewijks kanaries zitten om die beter te leren zingen. Hij had daarvoor een fluit, maar hij maakte ook zelf instrumenten. Daar speelde hij de deuntjes op die de kanaries na moesten zingen. En het werkte. Lodewijk had de beste kanaries van het land. Hervieux verrichtte wonderen.

Dat vond hij zelf ook. Maar door zijn eigen 'wonderen' kreeg hij last van grootheidswaanzin. Hij zou de beestjes ook wel even leren praten. Zo zat hij maanden en maanden woordjes te oefenen voor de kanaries. Zo evolueerde zijn grootheidswaanzin tot complete waanzin en uiteindelijk is hij knettergek gestorven.

Maar nog steeds geldt Hervieux als een van de grootste kanariekenners aller tijden.

dinsdag, maart 11, 2008

Weer een mirakel!



Ja jullie worden natuurlijk gek van die filmpjes. Maar dit is een oude. Die van december voor Nieuw Amsterdam. En ik had hem nooit voor de tweede keer op dit blog gezet als iemand me er niet op gewezen had dat er iets raars mee aan de hand is.

Let maar eens op. Bij het fragment over het oude Spinhuis begint één van de gezichten op de deurornamenten gekke bekken te trekken. Let op het gezicht rechts als het filmpje 3:30 minuten aan de gang is (je kunt vooruit spoelen). Weer een mirakel in Amsterdam. In dezelfde week van de Stille Omgang, de herdenking van het oude Mirakel. Dat kan geen toeval zijn...

Florence Owens Thompson

Haar naam is Florence Owens Thompson en ze is in 1903 geboren. Ze is voor de helft Cherokee, en misschien dat de foto mij daarom een beetje aan de prachtige portretten van Edward Sherrif Curtis deed denken.

Het verhaal van de foto begint eigenlijk in 1929, als de beurs op Wall Street instort. Die crisis vormt de achtergrond van de misère. Voor Florence zelf begint de nachtmerrie als haar man eerst zijn baan verliest, vervolgens ziek wordt en kort daarna overlijdt. Florence is op dat moment zwanger van haar zesde kind.

Als Florence een jaar daarna opnieuw zwanger wordt, is dat zo'n schande dat ze de familie van haar schoonouders niet meer onder ogen durft te komen. Ze laat de baby achter bij haar ouders en vertrekt met haar zes andere kinderen naar Californië. Haar enige bezit is de auto waar ze min of meer in wonen.

Zo trekt ze van dorp naar dorp, op zoek naar werk. Net als duizenden anderen. Het is het verhaal van The Grapes of Wrath van John Steinbeck, dat volgens Florence precies de hel beschrijft die ze doormaakten. Ze wonen vaak tentenkampen. Zelf hebben ze geen tent. Ze slapen meestal in de auto onder een quilt. Eten scharrelen ze overal vandaan. In een van de kampen ontmoet Florence Jim Hill, een aardige man die de vaderrol voor de familie overneemt.

De hel lijkt niet groter te kunnen worden als een strenge vorst de complete oogst in de streek vernietigt. Alle hoop op een baan als plukker op een boerderij is nu verloren. Maar de ramp wordt nog groter als de auto het begeeft. Jim Hill loopt naar het dichtstbijzijnde plaatsje om hulp te halen. Florence blijft achter en op dat moment rijdt fotografe Dorothea Lange langs.



Lange maakt een fotoreportage over de Crisis en wil Florence graag fotograferen. Florence is trots en weigert aanvankelijk. Maar Lange beloofd haar dat de foto's nergens gepubliceerd zullen worden. En florence krijgt ook een exemplaar van de foto's. Daarom stemt Florence toe. Lange breekt haar belofte direct. Nog dezelfde week staat de foto in de krant. En Florence krijgt natuurlijk geen enkele afdruk.

Maar de foto heeft wel effect. Twee dagen na de publicatie komt de hulp op gang. Vanuit het hele land worden trucks met hulpgoederen en voedsel gestuurd. Er komen zelfs automonteurs naar de streek die willen helpen. Duizenden lotgenoten worden zo geholpen. Maar Florence niet. Die is dan alweer ergens anders heen.

Haar oudste zoon is er niet bij. Die woont bij zijn oom en werkt als krantenverkoper. Hij kan niet lezen, maar ziet de foto van zijn moeder pontificaal op de voorpagina. Hij denkt meteen dat ze dood is. Gewone mensen komen immers alleen in de krant als ze dood zijn. Hij laat de foto meteen aan zijn oom zien. Hij kan wel lezen en gaat snel op zoek naar Florence. Hij weet haar te vinden en schiet te hulp. Eindelijk schijnt er weer licht in het leven van Florence.

Het verhaal van Florence wordt pas in 1970 bekend als ze in de publiciteit treedt. De foto is dan al duizenden keren gepubliceerd en het symbool van de crisisjaren geworden. Zelf heeft ze nooit een cent aan royalties gekregen. Florence sterft in 1983. Op haar grafsteen staat: Migrant Mother–A Legend of the Strength of American Motherhood.

maandag, maart 10, 2008

Foto

Gisteren stuitte ik per toeval op deze foto. Ik had hem al vaker gezien. De foto is het icoon van de Grote Depressie in de jaren dertig in de VS. Net zoals Sharbat Gula en Phan Thi Kim Phuc dat waren voor de oorlog in Afghanistan en Vietnam. Het is zo'n foto waar je uren naar kunt kijken omdat je er meteen een heel verhaal in ziet.

Ze heeft een schitterend hoofd, maar aan de rimpels alleen al kan je de zorgen en de ellende zien waar ze in verkeert. Ze is 32, maar letterlijk getekend door het leven. Haar ogen staren in de verte naar een oplossing die er niet is. En toch zie je hoop. Haar blik is zo krachtig dat ze hoe dan ook een uitweg vindt. Al moet ze haar kinderen - het zijn er meer dan op de foto - eigenhandig van de Westkust naar de Oostkust dragen.

De foto is overigens bijgewerkt. Dat deden ze ook in 1933 al. Rechts tegen de boom zie je nog net een vinger en een duim. Die zijn wat wazig gemaakt. In het origineel waren ze heel scherp, zodat ze de aandacht van de vrouw afleidden.

Morgen het verhaal van de foto.

Als je op de foto klikt, wordt zie je hem trouwens groter.

zondag, maart 09, 2008

Vlinders

Jeska las bij het vorige stukje 'Gelukvlinder.' Gek genoeg had ik dat ook toen ik het boek voor het eerst zag. Terwijl ik nota bene wíst dat het 'Gelukvinder' is. Raar.

Met het woord 'vlinder' is ook iets raars aan de hand. Het is in bijna elke taal anders (in tegenstelling tot bijvoorbeeld hond-hund, beer-bear, kat-cat-katze enzovoort). Kijk maar:

Nederlands: Vlinder
Engels: Butterfly
Frans: Papillon
Duits: Schmetterling
Italiaans: Farfalla
Spaans: Mariposa
Portugees: Borboleta
Zweeds: Dagfjärila
Noors: Sommarfugl
Fins: Perhoset
Turks: Kelebek
Ests: Liblikased
Tsjechisch: Motyli
Russisch: Tsesoekrilje

Jaha. En zo kun je nog even doorgaan. Gek hè? Er zijn overigens uitzonderingen. Het Deens lijkt op het Noors. En Sloveens en Tsjechisch ook. Maar dat telt allemaal niet.

Ook weer grappig is dat het Duitse Schmetterling weer verwant is aan Butterfly. Schmette is een zuivelproduct dat ontstaat bij de bereiding van boter. Dat je dat ook maar vast weet.

vrijdag, maart 07, 2008

De gelukvinder

Op dit blog heb ik het nooit over boeken van andere schrijvers. Daar komt nu eenmalig verandering in. Omdat het zo'n boek is dat iedereen moet lezen. Met de nadruk op moet. Waarom?

Omdat het een belangrijk boek is.
Omdat het je dingen vertelt die je nog niet weet, maar die iedere Nederlander wel zou moeten weten.
Omdat het boek al geweldig zou zijn als het fictie was. Maar bijna alles is werkelijk gebeurd.
Omdat het boek aangrijpend is en een loodzwaar thema heeft, terwijl het nergens te zwaar wordt. Door de humor, spanning en prachtige stijl blijf je doorlezen.
Omdat de co-auteur, de ik-figuur in het boek, een geweldig mens moet zijn. Net als de auteur trouwens. Je houdt meteen van de hoofdpersoon in het boek. Hij heeft een prachtige kijk op het leven.
Omdat het actueel is en blijft.
Omdat een rare meneer met zijn film precies die aandacht krijgt die dit boek nou juist verdient.

Daarom.

donderdag, maart 06, 2008

Toeval

Je kunt drie keer op een dag voorgesteld worden aan iemand die 'Henk de Vries' heet en toch telkens met een andere Henk te maken hebben. Je kunt iemand vijf keer op totaal verschillende plaatsen tegenkomen. Je kunt net aan iemand uit een ver verleden denken en die persoon vervolgens dezelfde dag nog tegenkomen. Het aantal toevallige gebeurtenissen dat voor kán komen is oneindig. Daarom gebeuren er ook regelmatig toevallige dingen.

Zo fietste ik laatst door de stad en hoorde ik een totaal onbekende dame heel duidelijk mijn naam zeggen. Ik keek om en zag dat ze het niet tégen mij had, maar óver mij. Of in elk geval over een naamgenoot, want ze was aan het bellen. Hoe groot is de kans dat zoiets gebeurt? Compleet nihil. Tenzij je Geert Wilders of Sonja Bakker heet natuurlijk.

woensdag, maart 05, 2008

Jacobus Kervel over ceviche

Ceviche. Het klinkt deftig, het is onvoorstelbaar lekker en je eet het vooral in de wat duurdere restaurants. Maar het is van huis uit armeluisvoedsel. En ideaal voor mensen die geen vis kunnen koken - in de dubbele betekenis van het woord koken. Het is namelijk een koude vorm van garen. De vis wordt 'gekookt' in zuur. Het zuur zorgt er namelijk voor dat het slappe, wat transparante eiwit van de vis ineens mooi wit en heerlijk stevig wordt.

En het is o zo simpel om te maken. Het enige wat je nodig hebt is tijd, en ingrediënten natuurlijk. Een stevige witte vis, citroen- of limoensap, (een Spaanse) peper en wat zout zijn eigenlijk al voldoende, maar wat extra smaakmakers kunnen geen kwaad. Zoals rode ui, knoflook, cayennepeper, kerstomaatjes en peterselie of koriander. Op de foto zie je ook radijsjes, maar daar moet je van houden. In plaats van witvis kun je bovendien bijvoorbeeld rauwe garnalen of schelpjes gebruiken.

Verder is het simpel. Snij de vis in dobbelsteentjes. Pers voldoende citroen- en/of limoensap uit, zodat de vis helemaal onder komt te staan. Voeg verse peper, tabasco of sambal naar smaak toe. Wat meer als je van scherp houdt, wat minder als je er niet van gediend bent. Cayennepeper is ook heerlijk. En dan nog wat smaakmakers naar keuze. Mijn favorieten zijn rode ui, koriander en kerstomaatjes. Nog wat zout erbij, minstens drie uur ijskoud laten staan en... bon appétit.

In Zuid-Amerika eten ze het gewoon zo, met wat maïs of zoete aardappel. Maar lekker in een tortilla of wrap kan natuurlijk ook.

dinsdag, maart 04, 2008

Pimp my Mehmet

Dit is Mehmet. Hij laat hier een mooi shirt zien dat hij onlangs kocht. Wat Mehmet wel wist is dat er in grote letters MOD PIMP op staat. Wat Mehmet niet wist is dat MOD PIMP een wat ondeugende betekenis heeft. Mehmet spreekt namelijk geen woord Engels. Zo heeft hij wekenlang rondgelopen zonder te weten wat er op het shirt stond. Totdat iemand hem voor de grap vroeg of Mehmet nog een leuke dame voor hem kon regelen. Nu eist Mehmet een schadevergoeding van de verkoper in de kledingzaak.

maandag, maart 03, 2008

See the light (door Marijn)

Jeff Healey is dood. Daarom een 'tribute' van blogbezoeker Marijn aan de gitarist.

Blinden zijn er in soorten en maten. Je ziet ze wel eens op straat lopen, meestal zijn het dan slechtzienden. In hoeverre zij jou zien is onzeker. Maar dat zij hun andere zintuigen beter dan jij en ik hebben ontwikkeld is wél zeker. Vaak wordt dat niet onderkend. Want wie bewondert nu een blinde die zijn neus heel goed benut? Of een blinde die precies de afstand van een naderende stadsbus kan inschatten?

Pas als niet-blinden duidelijk horen wat hun talent is, dan wordt het wat. Beetje tegenstrijdig, maar goed. Voorbeelden van deze successen-dankzij-pech zijn Stevie Wonder, Andrea Bocelli, José Feliciano.

En Jeff Healey.

Jeff Healey werd in Toronto geboren met een tumor in het oog: retinoblastoom. Bij de operatie die volgde verloor hij beide ogen. Hij zou dus nooit meer kunnen zien. Maar hij leerde gitaarspelen. En hoe! Ook de manier waarop hij die bespeelde is opmerkelijk: om de een of andere reden legde hij de gitaar op zijn schoot. In 1988 brak hij door met het album 'See the light.' Hij speelde met onder meer BB King, Stevie Ray Vaughn en George Harrison. En het lijkt alsof hij veel meer noten kan raken dan een gemiddeld topgitarist. Zie bijgaande clip, probeer de 5:23 uit te zitten, want Jeff gaat uiteindelijk enorm uit zijn dak. Ook als je niet van blèrende gitaren houdt, dan nog is zijn vingervlugheid verbijsterend.

In 2005 werd bij Healey opnieuw kanker geconstateerd, ditmaal in zijn benen. In 2007 kwam daar een tumor in zijn longen bij. Gisteren moest hij een punt achter zijn leven zetten. Op de schamele leeftijd van 41.

Bidden (2)

Miljarden mensen op aarde bidden. Volgens mij is het statistisch gezien normaler om wél te bidden dan om niet te bidden. Toch vind ik dat raar. Want in bijna alle godsdiensten gaat het om almachtige en alwetende goden. Dus waarom zou je bidden? De desbetreffende god in kwestie weet het toch al? Als ik mensen op televisie zie bidden, ongeacht hun religie, dan gaat het meestal om verlanglijstjes. Geef ons dit, geef ons dat, zorg dat, doe zus... enzovoort. Daar snap ik niets van. Ik ben geen atheïst, maar met bidden heb ik niets.

Alsof de god herinnerd moet worden aan het feit dat er honger op de wereld is: 'Ach, ja! Honger! Goed dat je me helpt herinneren. Ik wist dat er iets was... Ik ga er meteen voor zorgen. Consider it done!'
Alsof je de god er ineens op andere gedachten mee brengt: 'Oh... dus honger is eigenlijk géén goed idee? Nou ja, als je het zo bekijkt, dan moet ik er maar snel een einde aan maken.'
Alsof die god dat allemaal niet zelf kan bedenken: 'Oh... dus omdat ik voor droogte heb gezorgd gaan er nu mensen dood van de honger. En dat vinden jullie niet fijn. Nou, had dat dan meteen gezegd!'
Alsof God (in dit geval met een hoofdletter) zit te wachten op miljoenen mensen die gedachtenloos voor de tienduizendste keer het Onzevader opdreunen: 'Waar zijt ik ook alweer? Wiens wil geschiede? Heel goed!' Of: 'Zo mannetje. Jij hebt geen Onzevader opgezegd. Dan gaat er nu ineens een heel andere wind waaien, makker.'

Ik ken ook mensen die tegen God praten. Dat begrijp ik dan weer wel. Sommige mensen moeten zo nu en dan even verbaal leeglopen. Dat ordent je gedachten.

Sommige mensen zeggen dat het iets meditatiefs heeft. Dat zie ik wel bij het boedhisme en zelfs bij de moslims die een paar keer per dag met lichaam en geest bidden. Maar niet bij de gebeden die ik normaal gesproken op televisie zie. Integendeel.

Nee. Met bidden heb ik dus niet veel. Maar toch maar toch maar toch. Heel soms betrap ik mezelf er op dat ik wil bidden. Een verlanglijstje uiteraard. Als het even heel slecht gaat. En dan denk ik: het kost niets, het kan geen kwaad, het doet geen pijn... Dus? Nee. Mooi niet. Ik doe er niet aan mee.

Vegan streaker

Eerlijk gezegd ben ik geen fan van Paul de Leeuw. Nou ja, ik ben het eigenlijk wel, maar ik vind zijn programma's al jaren niets meer aan. Hij zou zich meer op kwaliteit en minder op kwantiteit moeten richten. Vind ik. Dat hij verschrikkelijk grappig kan zijn, dat zie je in dit filmpje.

zondag, maart 02, 2008

Bidden (1)

Het was Nederland - Polen. Nederland moest winnen, want het was een belangrijk kwalificatieduel voor een EK of WK lang geleden. Nederland stond achter en ik moest naar bed. Het enige dat ik nog kon doen was bidden voor de goede afloop. En dat deed ik. Alsof mijn leven er van af hing. Toen ik de volgende ochtend de krant in de bus hoorde vallen sprintte ik naar beneden om te kijken of mijn gebed was verhoord. Niet dus. Nederland had met 2-0 verloren.

Misschien hadden de kinderen in Polen die vroeg naar bed moesten ook wel gebeden. En misschien waren zij wel in de meerderheid. Ik keek in de Bosatlas en ontdekte dat Polen een veel groter land was met veel meer inwoners. Dat was het dus. Het kwam natuurlijk ook door de kinderen op de Koningin Emmaschool. Logisch. Want dat was een openbare school en daar bidden ze niet. Het zóveelste bewijs dat die kinderen daar niet deugden.

Niet zo heel lang daarna ontdekte ik de fout in mijn gedachtegang. Ik zou nooit meer voor een voetbalwedstrijd bidden. Wel voor andere dingen. Maar als ik zelf iets wilde, dan bad ik altijd eerst heel lang voor anderen. De hongerige kinderen in Afrika, zieke kinderen overal, iedereen die dood was. Dat soort dingen. En daarna, een beetje terloops kwam dan: 'En eh, oh ja, was ik bijna vergeten. Als U dan toch bezig bent, kunt U dan ook zorgen dat Maya verliefd wordt op mij?'

Ook die manier van bidden verdween op den duur. Mijn laatste gebed herinner ik me nog goed. Ook dat was heel lang geleden. Het was bij een enorme ramp met duizenden doden. Ook dat gebed had weinig effect.