donderdag, januari 31, 2008

Kriebel (door Miebeth Zalfjes)

Onlangs kreeg ik deze vraag:

Mijn naam is Frank, ik ben 24 jaar en ik heb een vraag voor Miebeth Zalfjes. Waarom heb je soms ineens kriebel ergens, aan je arm of je neus, zonder dat daar iets mee is gebeurd? Wat gebeurt er dan in je lijf?

Welnu, het is een ingewikkeld fenomeen. We weten er nog maar een fractie van. Het heeft overeenkomsten met pijn, maar er zijn ook grote verschillen. Zo manifesteert kriebel zich uitsluitend in de twee buitenste huidlagen. Pijn kan overal in ons lichaam optreden waar zenuwen zijn. Pijn (o.a. krabben) is bovendien de enige oplossing tegen kriebel.

Kriebel ontstaat vooral door fysieke omstandigheden. Diverse stimuli (aanraking, chemische - allergie - en elektrische reacties) kunnen het veroorzaken. Daarentegen zijn er ook psychische oorzaken. Bekend is het fenomeen van mensen die hun geamputeerde been willen krabben. Dit noemen we neuropathische kriebel. Kriebel kan ook door hallucinaties ontstaan. Dit heet neurogene kriebel. En ten slotte is er psychogene kriebel. Dit ontstaat in ons hoofd als we er aan denken.

Een experiment: Pak een stopwatch of horloge. U mag de komende twee minuten nergens krabben. De tijd gaat nu in.

Wedden dat u op allerlei plekken kriebel krijgt? Dit is psychogene kriebel. Het ontstaat zomaar. Bijvoorbeeld ook als u allerlei mensen om u heen ziet krabben.

Het moge duidelijk zijn dat de meeste onschuldige kriebel die zomaar ontstaat van psychogene oorsprong is. Interessant is overigens dat de sensatie die door het krabben ontstaat de centra in onze hersenen stimuleert die te maken hebben met beloning. Het krabben veroorzaakt dus een aangename sensatie, met als gevolg dat er mensen zijn met een krabverslaving - en dan heb ik het niet over een culinaire verslaving (hihi).

4 opmerkingen:

ted zei

Tijdens het lezen van dit stukje moest ik al drie keer krabben!

FRank zei

Niet gekrabd, en ook niet echt aandrang.

Ik had er nooit bij stilgestaan dat er behalve fantoompijn ook fantoomkriebel was.

De naarste vind ik altijd de neuskriebel die maar niet weg gaat. Telkens als je krabt is de kriebel al weer terug op het moment dat je je arm neerlegt.
En kriebelhoest, die is ook naar.

Dankjewel, Miebeth!

Jeska zei

En waarom kunnen sommige mensen beter tegen kíetelen dan anderen, Miebeth?

Miebeth Zalfjes zei

Dat is een groot mysterie, Jeska. We weten wel waarom we onszelf niet kunnen kietelen. Een belangrijk aspect van kietelen is dat het onverwacht is. De sensatie wordt waargenomen in de kleine hersenen. Als je jezelf kietelt, dan worden je bewegingen vanuit je grote hersenen bestuurd. Die geven dat ook door aan de kleine hersenen, zodat het onverwachte is verdwenen.