woensdag, december 19, 2007

De eerste computer van Nederland

´Hé er is weer iets nieuws,´ zei de Carel Scholten in 1947 tegen zijn vriend Jan Loopstra, ´een computer. En je kunt er mee rekenen. Zullen we er ook één bouwen?´
´Goed idee,´ zei Jan.

Zo gingen de twee op pad naar het Waterlooplein om wat gereedschap, stroomdraad en stopcontacten te kopen. Verder hadden ze nog geen flauw benul hoe een computer werkte. Na veel onderzoek en moeite kwamen ze er achter dat je kunt rekenen met nullen en enen. En met behulp van kennis die was opgedaan met de bouw van een Amerikaanse computer bouwden zij het eerste Nederlandse model: De ARRA 1. ARRA staat voor Automatische Relais Rekenmachine Amsterdam. Het programmeren (oftewel eindeloze reeksen met nullen en enen invoeren) lieten ze over aan ´rekenaarsters´, jonge dames die niet vies waren van geestdodend werk.

Vijf jaar later was het bouwwerk (zie foto) af. Het zag er ondanks zijn omvang alleen niet echt spectaculair uit. Daarom brachten ze wat knipperende lampjes aan, zodat het geheel een modernere uitstraling kreeg.

De officiële ingebruikneming werd gedaan door niemand minder dan de burgemeester van Amsterdam en de minister van Onderwijs. Zij moesten met een druk op de knop de eerste rekenvraag aan de computer stellen. Maar direct na het drukken op de knop ging het al mis. Het ding deed niets. Daarop gaf Scholten het apparaat een enorme schop en meteen daarna kwam met enig gepiep en gekraak het correcte antwoord uit de machine rollen.

3 opmerkingen:

annelies zei

Geweldig verhaal!
En dan dat plaatje...
Ik hoop dat ze er na die schop allemaal lachend een borrel op hebben gedronken, de uitvinders en de notabelen.

Jan Paul zei

Dank je Annelies! Het grappige is dat ik dat plaatje van een Russische site heb moeten plukken. Op Nederlandse sites was er nergens een goede foto te vinden.

Dat zal wel veranderen, want er is net een boek over verschenen.

Frenkel zei

Op mijn website staan alle foto's die ik kon vinden op internet waarop de ARRA staat, inclusief het plaatje dat in dit artikel staat in een betere kwaliteit.

De Eerste Nederlandse Computers - ARRA