zaterdag, november 03, 2007

De weekendcolumn: Reyer en Symon


De kaart die je hierboven ziet is van Cornelis Anthonisz. Hij komt uit het begin van de 16e eeuw en hij klopt volledig. Hij is ook nog eens in vogelvluchtperspectief. Dat is extra bijzonder omdat Anthonisz dat perspectief zelf niet had. Ik denk daarom dat Anthonisz een savant moet zijn geweest, een briljante autist. De buitenste gracht is het Singel. Het is het piepkleine Amsterdam van Reyer Dircksz en zijn oom Symon Reyersz, de hoofdrolspelers van hoofdstuk 3 uit ´Kinderen van Amsterdam´.


We weten vrij veel van Reyer en Symon. Dat komt door een koopmansboekje uit het eind van de 15e eeuw dat we van ze gevonden hebben. In dat boekje staat alles over hun administratie en handelswijze. Oom Symon vaart om de paar maanden het zeegat uit naar het Oostzeegebied. Reyer blijft thuis om de zaken af te handelen. Ze verkopen daar haring, lakens en zeep uit Amsterdam en wijn, vruchten en zout uit Frankrijk. In het Oosten kopen ze hout, pek, potas (dat is een grondstof voor zeep, als je het mengt met sterke basen, zoals reuzel of ander vet, dan krijg je zeep) en rogge. Via brieven houden ze elkaar op de hoogte van de prijzen en de artikelen waar veel vraag naar is. Als Reyer echt alle kneepjes van het vak kent, mag hij ook op zakenreis. Zijn eerste reis is naar Hamburg en Kopenhagen.

De grootste trekpleister van Kopenhagen nu is het beeld van de Kleine Zeemeermin. In de tijd van Reyer en Symon moest je juist naar Nederland om een zeemeermin te zien. Bij Edam was een zeemeermin gevangen na een zware storm. Ze hebben haar naar Haarlem gebracht en leren spinnen. Toen ze stierf kreeg ze een christelijke begrafenis. Hoe ongeloofwaardig het ook klinkt, voor Reyer en Symon was het de normaalste zaak van de wereld. Misschien heeft Symon haar zelfs wel gezien.


Als Reyer en Symon terugkeren van hun reizen kunnen ze niet meteen de stad in. Ze moeten voor de palen blijven wachten tot hun handel in kleinere bootjes verscheept is. Als de schepen later groter worden, moeten ze soms nog verder uit de buurt wachten. Als ze bij eb aankomen, dan moeten ze eerst voor Pampus liggen. Pas bij vloed is het water dan hoog genoeg om door te varen. Pampus lag in de tijd van Reyer en Symon vijftien kilometer van Amsterdam. Tegenwoordig is de stad zo gegroeid dat je Pampus op vier kilometer van Zeeburg ziet liggen.


In het koopmansboekje staan alle uitgaven van Reyer en Symon. Het gaat goed met ze. Hun portemonnee is altijd goed gevuld. De enige schulden die ze heel soms hebben is bij de kroegen aan de bierkade.

18 opmerkingen:

Edward zei

Een weekendstuk met glans, Jan Paul. Met glans geslaagd!

Jeska zei

Potverdikkie. Anonymous ben ík dus.
Ik vergat mijn naam in te vullen. Haastige spoed enz...

Nogmaals: MOOI!

Jeska zei

Typisch... nu komt de comment die ik láter schreef bóven de eerste comment te staan?

Anoniem zei

Prachtig, Jan Paul!
Echt knap!
Zit je op z'n stuk lang te puzzelen?

En het nieuwe woord... daar ga ik nog over nadenken!

Ingrid zei

Het nieuwe woord is wat mij betreft schaatsen. (mocht het al?)
Geweldig stuk! Krijg meteen zin om de rest van je boek te lezen.

bibi zei

Aha: basen is dus iets heel anders. Maar je hebt het knap toegepast. Dat Cornelis A. een savant moet zijn geweest ben ik met je eens.

coen zei

Ja, dit is een beter stuk!
Nieuw woord: lommertje.

Jan Paul zei

Dit keer was het een makkie Jeska. Maar de keren ervoor was het een stuk lastiger.

Jan Paul zei

Lommertje?

Jan Paul zei

Een google zoektocht geeft aan dat het een plantenscherm is.

Jeska zei

Toen ik thuis kwam klonk dit woord in mijn hoofd: antimakassartje.
Mijn oma gebruikte dit echt nog! Jouw oma ook Jan Paul?

coen zei

Mijn oma had dit ooit (lommertje) op haar Sinterklaaslijstje gezet. ik moest het toen ook vragen. En je zet het inderdaad voor een plant om die te beschermen tegen de zon.

bibi zei

Van mij krijg je een makkelijk woord hoor: hond.

Jan Paul zei

Euh, vier nog...

Jeska zei

'Biggles' als vierde woord!

Jan Paul zei

Maar dan niet de wereldberoemde hond Biggles, want dat is te makkelijk...

Anoniem zei

Toverlantaarn

Thomas zei

Mag ik nog? Woorden bedenken voor volgende week, bedoel ik?

pianomuziek
Max Havelaar-bananen
konijnen