maandag, augustus 27, 2007

Ideeën

De Grieken dachten dat goede ideeën zomaar van de berg Olympus kwamen aangewaaid. En dat is niet eens zo´n gekke gedachte. Een goed idee kómt namelijk vanzelf aangewaaid.

Ineens is het er. Kant en klaar.

Zo simpel als ik het nu schrijf gaat het overigens niet. Er moeten eerst uren, soms dagen van vruchteloos peinzen aan vooraf gaan. Dat is vereiste een. Vereiste twee is dat je totaal afstand neemt van het probleem. En dan komt het. Je weet alleen nooit precies wanneer het komt.

Er is een manier om dat proces van afstand nemen te versnellen. Dat is door te mediteren. Mediteren is een soort speed-afstand nemen. En het leuke is, je hoeft het niet eens te kunnen om er toch al de vruchten van te plukken. Lang uitademen, kort inademen en probéren om geen enkele gedachte in je hoofd te hebben. That´s all.

Mediteren werkt zo sterk dat het bijna magisch is. Alsof je dagenlang tevergeefs een berg probeert te beklimmen, na de zoveelste mislukte poging maar gaat slapen en de volgende ochtend tijdens het tandenpoetsen merkt dat je ineens op de top staat. Spiritueel ingestelde mensen noemen het ´je open stellen voor antwoorden uit de kosmos´. Nou, dat gaat me iets te ver. Maar ik snap dat iemand zoiets denkt. Het is de moderne variant op de berg Olympus.

Eigenlijk zou ik elke creatieve werkdag met mediteren moeten beginnen. En zeker als het erg druk is. Maar juist omdat ik het vaak zo druk heb doe ik het bijna nooit. Stom stom stom.

12 opmerkingen:

Jeska zei

probéren om geen enkele gedachte in je hoofd te hebben?
Dan ken je mijn hoofd nog niet.
Daar is het altijd druk.
Als ik koffie zou moeten zetten voor alles en iedereen daar in mijn bovenkamer dan... dan... zou ik heel veel koffie moeten zetten.

Toch ben ik vrij normaal.
Echt. Heus.

teuntje zei

Wat klinkt me dat allemaal weer bekend in de oren. Het gaat regelrecht via het gehoorkanaal naar mijn overbelaste bovenverdieping. Maar goed, verdieping is al een hoopvol woord... Ik heb hier een tijdje over zitten mijmeren en beschouw dat dan maar alsnog als een vorm van meditatie. Een mens moet wat.

annelies zei

De wind staat gunstig voor de FC Rommelzolder!

Jan Paul zei

Proberen is al genoeg hoor. En ik denk zelfs dat proberen te proberen ook al genoeg is.

Lilli zei

Ehm... ik wil niet onbeleefd zijn... maar ik moet even iets kwijt.

Net als jij, Jan Paul, zou ik eigenlijk elke dag willen beginnen met mediteren. En net als jij, doe ik het veel te weinig.

Maar: mediteren is niet proberen geen enkele gedachte in je hoofd te hebben. Dat is namelijk niet mogelijk. Wat het wel is (en we hebben het hier over een van de meest basale vormen van meditatie; er zijn tig verschillende meditaties) is proberen die gedachten niet te volgen. Ik klink misschien wat muggenzifterig, maar dat ben ik niet.
Als je namelijk probeert geen gedachten te hebben komen ze juist extra hard terug. Het is wat ze in de psychologie ook wel het "white bear-effect" noemen: dat wat onderdrukt wordt komt twee keer zo hard terug.

Wat is deze vorm van meditatie dan wel? Het is heel basaal:
Je richt je aandacht op 'in het moment zijn'. Gewoon aanwezig zijn dus, niet fantaseren over de toekomst, niet dromen over het verleden. Dit kun je doen door bijvoorbeeld je aandacht op je ademhaling te laten rusten, voelen hoe koude lucht langs je neusvleugels binnenkomt en warme lucht je neus weer verlaat.

Wat er dan gebeurt is dat je je gewaar wordt van de voortdurende stroom van gedachten die zich in je hersenen afspelen. Niks mis mee, maar het is niet waar je je op focust. Dus je benoemt iets 'gedachte', 'gevoel', 'wat er ook maar gebeurt' en richt je aandacht opnieuw op je adem. Je veroordeelt jezelf dus niet en je besteedt ook niet teveel aandacht aan je waarneming.

Misschien is dit wel wat je bedoelde Jan Paul. Ik hoop dat je het niet erg vindt dat ik het in dat geval wat probeer te verduidelijken...

annelies zei

Mooi betoog wel, Lilli. Het komt dus eigenlijk neer op "zijn". Deze maand nog verschijnt de nieuwe Aidan Chambers, waarin ook omstandig over meditatie wordt gesproken door een aantal hoofdpersonen. Nu ik achter Bibi's Rotjongens aanjaag (die rotwinkel had 'm vandaag nog niet binnen!) durf ik vast wel even wat reclame te maken :-))

annelies zei

Ha, ik ben m'n tijd vooruit! Ik bedoelde: in september...

Jan Paul zei

Annelies, vandaag moet Rotjongens in de winkel liggen!

En Lilli, ik bedoelde toch echt wat ik schreef.

Ik probeer mijn hoofd vrij te maken van gedachten en natuurlijk lukt dat niet. Maar zodra ik me gewaar word dat ik stiekem toch ergens aan denk (vaak een probleem of zorg), dan stop ik die gedachte en concentreer ik me op het leegmaken van mijn hoofd. Vrij snel daarna komt er meteen weer een nieuwe gedachten en ook die stop ik weer. Enzovoort. Zo passeren al mijn problemen een voor een de revu.

Wat er gebeurt is dat eerst je manifeste zorgen en problemen aan de orde komenen vervolgens andere kleine dingen. Ten slotte merk je dat je met je gedachte bij hele gekke dingen in je verleden terecht bent gekomen. Dan weet je dat je goed zit. Je hebt afstand genomen van alles wat je in de weg zit.

Dat is de methode die voor mij (het best) werkt.

Jeska zei

‘In- en uitzoomen’ is mijn techniek. Dit, om te voorkomen dat ik doldraai van alle drukke springgedachten.
Er zijn momenten dat ik van mezelf op problemen en zorgen mag ‘inzoomen’
Daarna moet ik weer uitzoomen. Anders raak ik ondergesneeuwd en geconsumeerd door de druk dwarrelende gedachten. Het helpt wel, moet ik zeggen. Zelfs bij het creëerproces.

bibi zei

Annelies, het boek ligt vandaag of morgen pas in de winkel. Dus het klopt dat het er gisteren nog niet was.

Lilli zei

@Annelies, dank voor de tip, ik hou dat boek in de gaten!

@Jan Paul, ja sorry, dat was natuurlijk wel te verwachten dat je precies bedoelde wat je zei ;-)).
Ik hoop dat je mijn opmerking desalniettemin geen probleem vindt.

Ik ben zelf nauw betrokken bij onderzoek naar de gezondheidseffecten van meditatie. Het woord meditatie is een soort vergaarbak voor allerlei verschillende opvattingen en technieken. Onder andere door deze (voornamelijk westerse) trend is het onderzoek naar de effecten van meditatietechnieken erg moeilijk op de kaart te zetten. Daarom ben ik misschien wat onhandig in mijn reactie.

Miebeth Zalfjes zei

Klinkt interessant Lilli! Ben benieuwd naar de resultaten.