vrijdag, juni 15, 2007

De hockeystick (Miebeth)

Het is onmogelijk om een serieus verslag van het broeikaseffect te noemen zonder de befaamde hockeystickgrafiek te noemen. (Het is een Canadese grafiek en daar noemen ze ijshockey ´hockey´. De grafiek lijkt namelijk niet op een gewone hockeystick. We zouden het dus eigenlijk de ijshockeystickgrafiek moeten noemen, maar dat doen we niet.) De horizontale zwarte lijn geeft de gemiddelde temperatuur aan in de periode 1961 - 1990. De kleuren geven de afwijkingen van dit gemiddelde aan.

Ook de hockeystick geldt als bewijs voor zowel aan- als tegenhangers van de broeikastheorie. De grafiek is gebaseerd op een reconstructie van de gemiddelde temperatuur op aarde van de laatste duizend jaar. Dat doen klimaatdeskundigen bijvoorbeeld aan de hand van boomringen - in een warm jaar groeit een boom harder en is de ring dikker. Daarnaast gebruiken ze historische bronnen (dagboeken, scheepsjournaals, etc) en informatie uit ijskernen, koralen en nog veel meer natuurlijke aanwijzingen. Het komt dus neer op giswerk, vooral naarmate je verder terug gaat.

Het lichtgrijze gedeelte geeft de mate van onzekerheid aan. Hoe verder naar de buitenkant hoe kleiner de kans op die specifieke afwijking. De lichtblauwe lijnen geven de statistieken uit historische verslagen weer. En het het gemiddelde van die grafiek, de dikke lijn, is de meest waarschijnlijke temperatuur. De rode lijn aan het eind is gebaseerd op thermometerwaarnemingen.

Wat zeggen de skeptici? De hockeystickgrafiek is hét bewijs dat de grote wetenschappelijke instituten rommelen met de data om hun gelijk te krijgen.

Ten eerste is er veel te veel onzekerheid (het grijze vlak) om een betrouwbare grafiek te maken.
Ten tweede klopt de grafiek niet. De samenstellers hebben veel fouten gemaakt en komen zo tot de verkeerde gegevens.
Ten derde is het onwetenschappelijk om verschillende meetgegevens in één grafiek te gebruiken. Om een vergelijking te maken eerst tel je het aantal luiers om te weten hoeveel baby´s er zijn en daarna tel je het aantal aangiftes bij de burgerlijke stand. Boomringen en thermometerwaarnemingen zijn verschillende eenheden. Die moet je niet achter elkaar zetten in een grafiek.

Wat zeggen de andere deskundigen?
Ja er is veel onzekerheid. Er kunnen zelfs fouten in de grafiek zitten. Maar er zijn nog veel meer klimaatreconstructies dan deze ene. En die geven stuk voor stuk hetzelfde patroon. Geen enkele gezaghebbende grafiek wijkt er sterk van af.
En punt drie is natuurlijk zinloos. Waar moet je je op baseren als er nog geen thermometers zijn? Welk alternatief is er om een betrouwbare reconstructie te maken? Geen.
Bovendien blijken de reconstructies betrouwbaarder te zijn dan we altijd gedacht hebben. Naarmate er meer gegevens bekend zijn, blijken ze beter te kloppen.

3 opmerkingen:

frank zei

Vanaf het moment dat er thermometerwaarnemingen zijn gaat de grafiek flink omhoog.

Dus sinds we ons drukken maken om hoe warm het nou precies is. Met streepjes op buisjes kwik en dergelijke is het misgegaan.

Jeska zei

Je kan er eindeloos over ‘wellusen en nietussen’denk ik.
Ik las er nog wat artikelen over op het internet.
Aardig vond ik de opmerking:
‘De kritiek over en weer getuigt dus van gewone wetenschappelijke vooruitgang’

Het moet wel een mooie job zijn. Het spitten in historische dagboeken, oude scheepsjournaals en boomringen tellen...

Jan Paul zei

Misschien dat de temperatuur weer gaat dalen als we de thermometer afschaffen...

Net als dat je af schijnt te vallen als je de weegschaal het huis uit gooit.