maandag, oktober 23, 2006

VOC-mentaliteit


Allereerst een korte samenvatting van het voorafgaande:

Op het prachtige Schotse eiland Canna zoeken ze medebewoners. Het is een klein eiland met onder andere één school met één leerling. Onder aanvoering van Kees Spiering heeft een groep mensen uit de literaire en onderwijswereld het plan gesmeed om gehoor te geven aan de oproep van de Cannaërs. Er blijkt alleen een zeer strenge ballotage te zijn en de nieuwe eilandbewoners moeten ook echt iets (praktisch) kunnen. Voor veel mensen is vooral dat laatste een probleem. Meer hierover op edwardvandevendel.blogspot.com. (o.a. teutoburgerwaldlauf, brief van balkenende en canna).
Maar. Laten wij ons zomaar afwimpelen door een stelletje Schotse eilanders? Wat heeft onze grote roerganger nou gezegd? De VOC-mentaliteit. Hoe hadden Tromp en De Ruyter dat aangepakt? Die hadden zonder problemen dat miezerige eilandje ingenomen. Wat nou? Innemen dat eiland en we hebben er weer een nieuw stuk wad bij. En wat zal Jan Peter trots op ons zijn…

24 opmerkingen:

marieke zei

ik heb pirates of the caribbean gezien! Deel 1 en 2 en deel 1 heb ik op dvd (ja, vanwege Johnny Depp, ja). Dusss als ervaringsdeskundige wil ik me hierbij graag opwerpen als kapitein van het schip. Als iemand bezwaren heeft: KIELHALEN! (wie heeft er nog een cursus managment nodig?)

marieke zei

o ja en ik heb natuurlijk ook de scheepsjongens van bontekoe gelezen!

Geleyn zei

Lieve schat,

Nergens, maar dan ook nergens kom ik in jouw plannen voor. Ik weet niet goed hoe ik dat op moet vatten.
Ik zie mijzelf overigens nog niet op een Schots eiland zitten. Ik kan het weten als ex-eilandbewoner.

Thea zei

Ohoh, you've got some explaining to do, Mariek! (en dan vergeef ik het je dat je mij ook zomaar achterlaat - jij hebt al genoeg problemen zie ik)

marieke zei

Nou, daar ga je dan met je VOC-mentaliteit... Maak je ruige plannen en meteen begint het thuisfront aan alle kanten te piepen.

Kees zei

Jan Paul: that's the spirit! Ben trots op je.
Geleyn: "ex-eilandbewoner"? Van welk eiland? En kom me nou alsjeblieft niet met iets Zeeuws aanzetten. Daarbij: omdat jij jezelf "nog niet op een Schots eiland [ziet] zitten", is het logisch dat je "nergens, maar dan ook nergens" in Mariekes plannen voorkomt. Wat wij-van-Canna nodig hebben, zijn krijgers (m/v), overlevers (id.), pioniers, mannen met baarden en vrouwen als de oma van Hirsi Ali, die er geen been in zien tussen de bedrijven door staande te bevallen. Dusse: be a man, Geleyn!
En wie is Thea?! Kan zij metselen?

Bibi zei

Wat heb jij tegen Zeeuwen Kees. Zijn dat soms geen eilanders? Hebben die niet watersnoodramp op watersnoodramp meegemaakt? Zijn die niet overspoeld door golven, door de Teutonen, door de Romeinen? Hebben jullie op Terschelling soms de deltawerken?

Jan Paul zei

Hoho. Geen ruzie maken. De gebruikelijke volgorde is éérst een land innemen en pas dáárna een burgeroorlog.

Jan Paul zei

Trouwens. We kunnen er een gemengd katholiek/protestants eiland van maken. Dan zie ik ook nog een rol voor Geleyn, gezien zijn achtergrond. Bovendien hebben we dan weer een extra ingrediënt voor een burgeroorlog.

marieke zei

ja, en zo'n burgeroorlog geeft altijd weer stof tot schrijven, zo heeft het meerendeel van de 'nieuwe' (moet ik hier spreken van allochtone?) bevolking ook meteen weer wat te doen.

FL zei

Hoho, straks houd ik geen onderdaan meer over. Was ik al eigenlijk de baas? Is mijn man in zijn roeibootje nog onderweg? Voor het komende weekend zorg ik voor brood en spelen om mijn morrend volkje tevreden te houden. Jullie horen nog van me.

Kees zei

Ik iets "tegen Zeeuwen"? Geenszins, maar ik vind de Zeeuwse eilanden geen echte eilanden.
Ze zitten aan elkaar vast en schuilen wat lafjes in de onderbuikholte van Nederland, kouwelijk starend naar het grote water, als vissenpeuters die de grot niet uit durven. Vergelijk dat eens met het fiere Terschelling, heldhaftig tussen twee zeeen, waar we NATUURLIJK geen deltawerken hebben. Deltawerken: ha! Welke nazaat van Willem Barendsz wil nou een deltawerk voor zijn deur?

Kees zei

Ik iets "tegen Zeeuwen"? Geenszins, maar ik vind de Zeeuwse eilanden geen echte eilanden.
Ze zitten aan elkaar vast en schuilen wat lafjes in de onderbuikholte van Nederland, kouwelijk starend naar het grote water, als vissenpeuters die de grot niet uit durven. Vergelijk dat eens met het fiere Terschelling, heldhaftig tussen twee zeeen, waar we NATUURLIJK geen deltawerken hebben. Deltawerken: ha! Welke nazaat van Willem Barendsz wil nou een deltawerk voor zijn deur?

fl bibi zei

Ja, ja, ik heb je gehoord, een keer posten is ook wel genoeg.

fl bibi zei

Ja ja, ik heb je gehoord, een keer posten is ook wel genoeg

Geleyn zei

Nee, inderdaad de Wadden zijn inderdaad totaal andere eilenden dan de Zeeuwse. De Wadden; altijd belaagd door zeer beangstigend kniediep water.
Ik vrees dat er in Schotland wat meer water rond het eiland ligt dan die 4 dl die rond Terschelling drupt. Deltawerken bij Terschelling? Totaal overbodig! Eens in de 100 jaar 2 schepjes zand tegen de duinen een jullie zitten weer een eeuw volkomen veilig.
Willem Barendsz? Nog zo'n malloot. Des te krankzinniger het plan des te groter de (postume)eer. Barendsz moet wel een vroege voorvader zijn van Robert Falcon Scott en George W. Bush.

Geleyn zei

Bovendien; wie staat er op dat plaatje? Ik vermoed een Zeeuw.

Jan Paul zei

Sterker nog Geleyn, dit hele noeste en fiere blog is van een Zeeuw...

Kees zei

O shit, ben in een Zeeuwennest gestapt.

Kees zei

Maar ik versaag niet, want, Geleyn, wat jij over Terschelling-en-De-Wadden zegt, is letterlijk de halve waarheid. Zeker, ten zuiden van T. ligt De Waddenzee, maar welke zee ligt ten noorden ervan? Precies! Dezelfde die jelui slechts middels Del-ta-wer-ken in toom weet te houden.
En hoezo Willem Barendsz een malloot?! Een zoeker, meneertje; graalridder, held, wetenschapper, avonturier, kortom: een Terschellinger! Lees alsjeblieft 'Om de Noord. De tochten van Willem Barentsz en Jacob van Heemskerck en de overwintering op Nova Zembla, zoals opgetekend door Gerrit de Veer'.

Geleyn zei

Goede Kees, ik begrijp heel goed dat jij zoekt naar 'Helden van de Wadden', het maakt jezelf bijna tot graalridder. Volgende generaties waddenbewoners hebben zo weer een voorvader waarop ze trots kunnen zijn. Toch neem ik geen woord terug van hetgeen ik over Barendsz schreef. Het is echt waar, goede Kees, domheid wordt beloond. Dacht Barendsz echt een kortere weg naar de Oost te kunnen vinden? Wat jij heldhaftig vindt in de man schaar ik onder de noemers; kortzichtigheid, domheid, slechte voorbereiding en gebrek aan kennis en inzicht, kortom: een Terschellinger!

Jan Paul zei

Eh, Geleyn... Misschien is het goed om te weten dat Kees niet alleen een maak-geen-ruzie-met-mij-postuur heeft (ik schat hem op zo´n 1.90 meter). En hij heeft een hond die met gemak een flatgebouw omver duwt.

Kees zei

1 meter 87, en: ja, Geleyn, Barentsz dacht "echt een kortere route naar De Oost te kunnen vinden", en hij niet alleen. Ook de Engelsen zochten een alternatief voor de zuidelijke route: zij ondernamen daartoe expedities in 1553, 56 en '80.
Overigens was het geen van allen uitsluitend om kortere route te doen: men meende dat een reis langs een noordelijke route minder slachtoffers zou kosten (op de schepen naar het zuiden stierven velen door de hitte) en in het noorden voeren geen vijandige Spaanse of Portugese schepen.
Aan Barentsz'eerste tocht (1594) namen vier schepen deel. Een Zeeuws, een Enkhuizens en twee Amsterdamse. Barentsz was de stuurman van een der A'damse schepen. Hij was toen 40, een zeer ervaren zeeman, bekend met alle toenmalige navigatiemiddelen. Deze eerste tocht was geen handelsmissie, maar een - succesvolle - verkenningsreis. Op deze succesvolle eerste reis volgde de tweede (1595), wel een handelsexpeditie, met zeven schepen. De reis geschiedde onder leiding van Cornelis Nay: een Zeeuw. Misschien dat de tocht zich daarom van meet af aan onder een slecht gesternte voltrok. Twee schepen botsten, vier mannen verdronken, er waren disciplinaire problemen, toen er op Stateneiland naar bergkristal werd gezocht, werden twee bemanningsleden door ijsberen gedood en er brak een matrozenopstand uit, die de leiders van de opstand het leven kostte: ze werden opgehangen. De reis werd afgebroken. De derde expeditie (twee schepen, 1596) eindigde in - ik zal maar zeggen - Het Behouden Huis.
Kortzichtigheid? (Hoezo?)
Domheid. (Juist omdat WB een der meest ervaren en deskundige Nederlandse zeelieden van zijn tijd was, werd hij steeds weer door reders en handelaren ingehuurd.)
Slechte voorbereiding? (Hij beschikte over alle kennis die op dat moment voorhanden was, er was een verkenningsreis gemaakt.)
Gebrek aan kennis en inzicht? (Aan kennis zeker niet, en aan welk inzicht? We hebben het over de 16de eeuw, er waren niet eens betrouwbare kaarten van het Poolgebied.)
Overigens was het niet WB die koste wat kost via het noorden naar Azie wilde. Hij was zeeman en kartograaf, werd ingehuurd door handelshuizen die aan een noordelijke route veel geld hoopten te verdienen.

Geleyn zei

Eh.. ja, ik heb hem wel eens de hand gedrukt, hij maakte toen een zeer vriendelijke indruk.
Ergens voelt het wel veilig om te weten dat hij op een afgelegen eiland zit.
Straks komt hij nog naar het zuiden des lands afgezakt en komt hij me met meer dan feiten om de oren slaan.