vrijdag, mei 27, 2016

Moskou, Oslo en Lillehammer



Mijn reis naar Moskou! Met het Rode Plein, het mausoleum, een traditionele Russische 'banya' (sauna) met mijn uitgevers, het gebouw van de FSB, KGB en Checka (stiekem zijn bijna alle gebouwen in die omgeving van de FSB), de beroemde metro, twee optredens, drie interviews, een radio-optreden voor de grootste radiozender van de oppositie (maar wel in handen van de staat...) (in dat extreem lelijke gebouw trouwens), een atoombom (echt!), zeven kerken, tientallen handtekeningen en een heleboel plezier.

Direct daarna met Floor Rieder naar Oslo en Lillehammer:




donderdag, november 26, 2015

Het wonder... (1): eiwitten met pootjes


Doorbladeren kan ook! Klik maar eens hier...


Over een week ligt-ie er: de opvolger van Het raadsel van alles wat leeft. Hoe kom je met een opvolger van een boek dat zoveel succes heeft gehad? Door zo min mogelijk aan het toeval over te laten. Niet: It better be good, maar: It better be better. Maar is het dan ook beter? Ik denk van wel, maar ik durf het niet te zeggen. Ik weet wel dat ik dit boek twee jaar geleden niet had kunnen schrijven. In een anatomieboek moet je beschrijven hoe een lichaamsdeel werkt, hoe het in elkaar zit, wat het doet en waar het zit. En dat voor het oog, het hart, botten, spieren, hersenen, de huid en tientallen andere organen en lichaamsdelen. Als je dat echt voor elk lichaamsdeel gaat beschrijven krijg je een dodelijk saai boek. Hoe moet het dan? Tja, dat was het gevecht dit keer.

Aan de andere kant is het onderwerp veel herkenbaarder. Iedereen eet, slaapt, denkt, poept (nou ja – koningin Máxima natuurlijk niet, maar anderen wel), ademt en beweegt. Dat is persoonlijker dan een abstract onderwerp als de evolutie. En natuurlijk zijn er onvoorstelbaar veel leuke dingen te vertellen over ons lichaam. Dingen waarvan je niet wist dat je ze wilde weten.

Niemand zal zich bijvoorbeeld afvragen hoe bepaalde stoffen in een cel van de ene aan de andere kant van die cel terecht komen. Maar als je eenmaal ziet hoe dat gebeurt, dan val je van je stoel van verbazing: we hebben eiwitten in met pootjes in onze cellen. Ze doen zo'n honderd stappen per seconde en brengen energie naar de celkern of aminozuren naar de ribosomen. En dat ziet er zo uit:

video

donderdag, mei 28, 2015

Uit goede boeken is het makkelijker voorlezen

Winnares Julie Slagman met de jury


Gisteren was ik juryvoorzitter van de Nationale Voorleeswedstrijd. Wij vonden Julie de beste. Ze pakte niet alleen de jury maar ook de hele zaal in toen ze voorlas uit Krassen in het tafelblad. Toch ging er heel wat discussie aan vooraf. En op een gegeven moment viel het een van de juryleden op dat de beste kandidaten ook voor de beste boeken hadden gekozen. Was dat toeval of lag dat aan ons?

Ik ben vaker jurylid. Ook bij de voorrondes van de Voorleeswedstrijd. En het gebeurt inderdaad vaak dat winnaars voor boeken van topauteurs kiezen. Belonen we als juryleden misschien onbewust de boekkeuze van de kandidaten? Nee. Het is makkelijker om voor te lezen uit een boek met sprankelende dialogen, rake zinnen en een verhaal dat je meteen pakt. Zo simpel is het. Een tip dus voor ouders, docenten en iedereen die wil dat zijn of haar favoriete deelnemer wint: kies het juiste boek!

Voor een heel leuk en uitgebreid verslag over de hele finale kun je terecht op de pagina van Richard Thiel.

vrijdag, mei 22, 2015

Interview met mezelf



Doe je eigenlijk nog wel wat? Je bent nauwelijks op Twitter en Facebook. Er verschijnen geen nieuwe boeken. Als Kinderboekenambassadeur horen we niets van je.
Ik doe zeker wat. Ik werk snoeihard aan de opvolger van Het raadsel van alles wat leeft. Dat moet natuurlijk leuker en beter worden, en dat gaat niet vanzelf. Er is dan ook geen tijd meer voor andere dingen, zoals sociale media, sociale contacten of ademhalen.


Wórdt het leuker en beter?
Weet ik niet. Ik weet wel dat ik dit boek twee jaar geleden nooit geschreven zou kunnen hebben, dus ik ben zelf wel beter geworden. Maar of dat ook voor het boek geldt, dat kan ik pas later zeggen. Ik denk wel dat het leuker is. Omdat het onderwerp spannender en spectaculairder is. In elk geval tekent Floor het weer, dus wat de illustraties betreft kan het al niet meer mis.


Maar je doet dus ook niets als Kinderboekenambassadeur?
Jawel. Ik schrijf artikelen en voorwoorden, geef interviews, zit in jury’s, geef lezingen en bedenk plannen voor de komende tijd. Het was ook de bedoeling om het de eerste tijd nog wat rustiger aan te doen. In juni ga ik samen met de betrokken partijen kijken welke ideeën we uit gaan voeren en wat we precies gaan doen.


Dus we moeten gewoon wachten?
Ja en nee. Want bij Kluitman verschijnen deze week twee erg leuke heruitgaven. Topgeheim en Speuren naar sporen zijn samen gebundeld in een mooie hardcover. En Superslimme dieren verschijnt ook opnieuw, met een beter omslag en QR-codes naar spectaculaire filmpjes over de dieren.




Topgeheim, dat vond de AIVD toch zo leuk? En heb je voor niet meer fanmail voor Superslimme dieren gekregen dan voor welke andere boek dan ook?
Ja.






Heb je nog een verrassend nieuwtje?
Ja. Het Raadsel krijgt nóg een opvolger. Het wordt dus een trilogie. Dat is voor mezelf ook redelijk nieuw.


Hoe oud ben je en wat is je lievelingsdier?
Hoepel op.


vrijdag, april 03, 2015

Bologna 2015


Mijn collega's en ik

De afgelopen week was ik op de Kinderboekenbeurs in Bologna en daar werd ik meteen geconfronteerd met mijn eerst internationale topconferentie. Jawel! Er waren ambassadeurs uit Ierland, Wales, Engeland, Zweden, Mexico, Finland en Australië. In de Engelstalige landen heten ze trouwens 'laureates', maar ook daar bleken ze dezelfde Ferrero Rocher-grappen te maken als ik. Het was sowieso een grappige bijeenkomst.

Vooral Jackie French was inspirerend. Zij is de Australische ambassadrice. Ze heeft al een enorm oeuvre opgebouwd terwijl ze zelf dyslectisch is. Als ze schrijft dicteert ze de tekst aan een vriendin, anders snapt niemand wat ze geschreven heeft. Ze zegt dat ze vanwege haar leesvermogen in een boekhandel soms maar drie boeken in de hele winkel kan vinden die ze wil lezen. Zo kan ze natuurlijk perfect meevoelen met kinderen die zeggen dat ze niet van lezen houden. En zo weet ze ook dat er voor iedereen wel degelijk boeken zijn te vinden die de moeite waard zijn. Voor íédereen...

Daarom heeft ze een weddenschap bedacht. Ze heeft een niet al te lange lijst van boeken samengesteld en stelt kinderen de vraag wat ze liever willen hebben: één van de boeken op de lijst of vijf donuts. Inmiddels hebben 120.000 kinderen die vraag gekregen en nog niemand heeft voor de donuts gekozen. Zo waren er nog meer interessante ideeën die we hier misschien weer kunnen gebruiken. Helaas is de volgende bijeenkomst waarschijnlijk pas weer over een jaar. Maar dat is misschien maar goed ook. Zo gezond zijn die Ferrero Rochers nou ook weer niet. Burp.

Jackie French




donderdag, maart 26, 2015

Kinderboekenambassadeur!


Na House of Cards goed bestudeerd te hebben en na alle afleveringen van The West Wing drie keer gezien te hebben is het me gelukt: de macht grijpen. De komende twee jaar ben ik Kinderboekenambassadeur.

Wat ga ik tijdens mijn ambstermijn doen? Letterlijk Jacques Vriens opvolgen. Hij heeft het geweldig gedaan en ik zal zijn boodschap blijven uitdragen, uiteraard in mijn eigen woorden en op mijn manier. Jacques komt uit het onderwijs en heeft daar logischerwijs het zwaartepunt gezet. Ik kom uit de wereld van reclame en p.r. en zal meer in campagnes en massamedia denken.

Dat wil ik niet alleen doen. De kinderboekenwereld barst uit zijn voegen van de creativiteit. Er zijn dus ongetwijfeld auteurs, illustratoren, uitgevers, leesbevorderaars en andere boekenprofessionals met goede ideeën. Misschien kan ik vanuit mijn positie als Kinderboekenambassadeur met hen proberen om die plannen te realiseren. Iedereen kan mij wat dat betreft via Facebook of Twitter benaderen. Ik heb veel contact met Stichting Lezen, de CPNB, het Letterenfonds en de stichting Schrijver, School en Samenleving.

Ik ga me ook inzetten voor het informatieve boek als hulpmiddel bij leesbevordering. Informatieve boeken zijn namelijk een uitstekend middel om niet-lezers te veranderen in lezers. Kinderen met lees- of aandachtsproblemen houden vaak niet van lezen omdat ze tot de laatste bladzijde moeten doorlezen om te weten hoe het boek afloopt. Als ze lezen over hun favoriete onderwerp, of dat nu dinosaurussen, Ajax, paarden of Vroeg-Etruskisch aardewerk is, dan worden ze in elke alinea beloond. Dat leest voor die kinderen veel prettiger. Zo zullen ze leren lezen, met meer gemak en plezier lezen en uiteindelijk misschien ook die prachtige romans gaan lezen.

Zo. Nu eerst een Ferrero Rocher...


zaterdag, december 06, 2014

Kopieer en deel!


We hebben een nieuwe poster gemaakt. Klik op de foto, download hem, print hem en hang hem overal op!

vrijdag, oktober 18, 2013

Jan van Scorel, Sede vacante 1523

Vandaag wordt hij geopend, de tentoonstelling over de beeldroman van Paul Teng en mij in het Centraal Museum. Het museum heeft het boek (met alle originele tekeningen) aangeschaft voor de collectie, dus Paul en ik zijn museumstukken geworden. Kan dat ook weer van mijn to-do-lijstje.

Maar wat is het mooi geworden. Gisteren heb ik het voor het eerst gezien. Ik heb een half uur lang met kippenvel door de zaal gelopen. Bij binnenkomst zie je in de verte al deze prachtige tekening van de hoofdpersonen:




En zo ziet de zaal er in zijn geheel uit. Op de lange tafel zie je de originele tekeningen van de hele strip.  Rechts achter is een werkruimte waar je zelf strips kunt tekenen. Helemaal op de achtergrond geeft paus Adrianus VI zijn zegen aan de tentoonstelling.





Rechts zie je lessenaars met daarop achtergrondinformatie over de hoofdpersonen. En 'the making of'. Dit is een voorstudie van Gioia.



Hier informatie over de bestaande personen uit de strip:




Van scenario tot complete pagina:




De tekening waar het boek mee begint:




Filmpjes waarin de inkleurster Dina Kathelyn, Paul en ik over ons werk vertellen:




Boven is een ruimte waar je het boek in een luie stoel kunt lezen. En overal hangen tekstballonnen uit het boek waarmee je jezelf kunt verstrippen op een foto:




En anders nemen andere museumstukken die rol tijdelijk over:



Dit weekend meer over het boek zelf. Ik heb veel mooie en leuke projecten gedaan in mijn carrière, maar dit is misschien wel het mooiste en bijzonderste. Tot 19 januari in het Centraal Museum in Utrecht.


maandag, augustus 12, 2013

Hoed u voor namaak!

Inmiddels is het wel bekend dat mijn laatste boek 'Paarden, zwaarden en rare baarden' heet. Helaas zijn er inmiddels clandestiene producten verschenen, die proberen mee te liften op het te verwachten succes. Gelukkig hebben we daar op gerekend en hebben we het boek voorzien van vijf echtheidskenmerken. Boven een voorbeeld van een namaakexemplaar, onder het echte boek. Ze lijken in eerste instantie als twee druppels water op elkaar, maar met een beetje moeite is een echt exemplaar wel van een vervalsing te onderscheiden:



Vals exemplaar, waarschijnlijk in China geproduceerd.



Fijn, mooi fris echt exemplaar. Ambachtelijk gemaakt.


  • Echtheidskenmerk 1: Een echt exemplaar bevat altijd de namen van de auteurs: Fik Meijer en Jan Paul Schutten, waar valse exemplaren malle fantasienamen gebruiken als 'Jared Diamond'. 
  • Echtheidskenmerk 2: Als je het boek goed in het licht houdt zie je altijd een mooie kleurentekening van Eric Heuvel met daarop een gladiator en een wagenmenner in de arena. Nepexemplaren hebben dat niet. 
  • Echtheidskenmerk 3: Als je met je hand over het boek wrijft voel je een sticker. In UV-licht en daglicht is te zien dat op die sticker de tekst: 'Kinderboekenweektip' staat. 
  • Echtheidskenmerk 4: De originele exemplaren zijn voorzien van een unieke ISBN-code die uit dertien cijfers bestaat: 9789045115405 
  • Echtheidskenmerk 5: Valse exemplaren zoals dat van Jared Diamond claimen een Pulitzer-prijs gewonnen te hebben, waar ons boek deze prijs officieel nog moet ontvangen.

zaterdag, augustus 10, 2013

Het NRC-interview (voorproefje)

Omdat de NRC van gisteren bijna overal was uitverkocht hier een klein voorproefje van het interview met Thomas de Veen. Aan het eind een link waarmee je de rest van het stuk kunt lezen (betaald).

Hij zag dat het goed was. Op 14 januari 2012 schreef Jan Paul Schutten ‘de beste 475 woorden uit zijn carrière’, zo liet hij diezelfde middag weten via Facebook en Twitter. Twee maanden had hij zitten prutsen aan het begin van een kinderboek over de evolutie; nu had hij iets dat werkte.
Hij plukt er nu de vruchten van. Het raadsel van alles wat leeft is een van de gezichtsbepalende kinderboeken van het jaar, én een onverwacht verkoopsucces. Met dank aan het enthousiaste boekhandelaarspanel in De wereld draait door prijkte het boek begin mei ineens hoog in de Bestseller 60; inmiddels zijn er tienduizend exemplaren verkocht. Voor een kinderboek is dat een zeldzaamheid, voor een non-fictiekinderboek bijna ongehoord. Al zijn er van Jij bent je brein, de in april verschenen kinderbewerking die Schutten maakte van Dick Swaabs hersenboekWij zijn ons brein, ook al meer dan tienduizend verkocht, vertelt hij. Deze week verscheen nóg een boek van Schutten: Paarden, zwaarden en rare baarden, over sport in de Romeinse tijd, geschreven samen met historicus Fik Meijer.
Het raadsel is misschien wel het beste dat hij als schrijver te bieden heeft. „Dat vond ik toen, en nu nog”, zegt Jan Paul Schutten (1970), op een terras in Amsterdam-Zuid, om de hoek van zijn krappe bovenwoning. „Ik wist dat dit heel goed moest worden, want er bestaat op dit moment voor mij eigenlijk geen beter onderwerp. Ik voelde me een wielrenner in de Tour de France die wéét dat hij kan winnen, als hij zich maar volledig concentreert en alles goed doet.” Wat gaf de doorslag? „Ik schreef het woordje ‘ik’. Daarmee viel het op z’n plaats.”
De eerste tweeënzestig woorden van het boek luiden nu: ‘Laten we met zijn allen even applaudisseren voor het pantoffeldiertje! Voor wíé? Voor het pantoffeldiertje, een beestje dat nog kleiner is dan het puntje op deze i. Maar waar moeten we dan voor klappen? Waarom is dit diertje zo bijzonder? Het wezentje heeft een juichend applaus verdiend gewoon omdat het leeft. Dat is knapper dan je denkt. Ik zal je vertellen waarom.’

De rest is te lezen via deze link...

vrijdag, augustus 09, 2013

Boycot


Stel, je bent een schaatser. En al toen je een jongetje van vijf was droomde je ervan om te winnen op de wereldkampioenschappen en de Olympische Spelen. Na trainen, trainen en nog eens trainen haalde je de top. Je mocht naar de Olympische Spelen. Je was zelfs topfavoriet op meerdere onderdelen. Helaas ging het een paar keer mis. Je moest vier jaar wachten om opnieuw te kunnen laten zien wie je bent. Maar...

Een groep mensen vindt dat je niet naar de Olympische Spelen mag om politieke redenen. Voor de zoveelste keer wordt de sport, die níéts met politiek te maken heeft, weer eens gebruikt om een doel te bereiken. Over jouw rug. Je bent het wel met dat doel eens, maar moet het per se weer ten koste van jouw ambities?

En dan bedenk je iets. Je besluit toch om niet te gaan. Voor één keer doe je mee aan zo'n boycot. Want het is immers een goed doel. Je gaat dus niet naar Rusland, maar je gaat wel trainen, trainen en nog eens trainen. En op de dag dat jouw afstanden gereden worden besluit je met camera's van de hele wereld om je heen om de wereldrecords aan te vallen. Je laat zo zien dat je niet alleen een groot sporter bent, maar ook een groot mens. Je laat zien dat je macht hebt, dat je een lange neus kunt maken naar al die corrupte figuren in het IOC die om de haverklap allerlei foute landen de kans geven om de Spelen te organiseren. Je maakt een enorm gebaar naar de foute praktijken van Poetin en consorten. En je scherpt de wereldrecords nog eens aan.

dinsdag, augustus 06, 2013

Paarden, zwaarden en rare baarden

Iets minder dan een jaar geleden ontmoette ik Fik Meijer op het Singel 262. Meteen opperde ik of er niet een kindereditie moest komen van zijn boek Gladiatoren. ‘Ja, geweldig!’ zei hij, ‘maar de wagenrennen moeten er dan ook bij.’ Een paar weken later werd bekend dat het thema van de Kinderboekenweek ‘sport en spel’ zou worden. Toen hebben we de Olympische Spelen aan het idee toegevoegd en meteen vaart achter het plan gezet. Het resultaat ligt er nu, met fantastische tekeningen van Eric Heuvel.



(klik voor groot)

Paarden, zwaarden en rare baarden is wel een gek boek. Ik kan er niets anders van maken. Het is namelijk geen boek. Het is een tijdschrift. Een tijdschrift uit de Romeinse tijd, met reportages, interviews, live-verslagen, achtergronden, recensies en columns van de satiricus Juvenalis. Het is alsof je de Sports Illustrated van zo’n tweeduizend jaar geleden leest. Juist door al die historische feiten in het moderne jasje van een sportblad te gieten zie je de overeenkomsten met de sporten van tegenwoordig extra goed. Bijvoorbeeld de transfers van een wagenrenner van het ene naar het andere team, de enorme salarissen van de sporters en de hooligans.

Op die laatsten slaat de titel van het boek: op de hooligans uit Constantinopel die de wagenrennen onveilig maakten. Deze relschoppers schoren de zijkanten van hun hoofden kaal, lieten de rest als een matje groeien en hadden rare oud-Perzische baarden. Zo zie je maar: tuig is er altijd al geweest en zal er waarschijnlijk ook altijd blijven.



(klik voor groot)

vrijdag, juli 05, 2013

Before they


Het is een van de mooiste projecten die ik ooit heb gezien. Fotograaf (en mijn overbuurman) Jimmy Nelson heeft de hele wereld rondgereisd om foto’s te maken van de laatste echt authentieke stammen op aarde. Van Siberië tot Nieuw-Guinea en van Afrika tot Zuid-Amerika. Over een paar jaar zullen deze stammen niet meer bestaan. Of ze zijn uitgestorven, of ze dragen inmiddels Nike-petjes.

Jimmy heeft ze gefotografeerd met een steengoede, maar ook stokoude camera. Dat betekent dat hij een flinke sluitertijd nodig had. Iedereen die poseerde moest dan ook drie seconden stilstaan, wat vooral bij grote groepen lastig was. Maar het resultaat is zo verbluffend mooi. Het lijkt alsof er art director, set dressers, visagisten, special effects en photoshop aan te pas is gekomen, maar het is alleen maar Jimmy en zijn camera.

Morgen heeft het FD een katern met zestien pagina’s met Jimmy’s foto’s. Zeker de moeite waard. Er zal ook een koffietafelboek van verschijnen. Koffietafelboek omdat het de afmetingen heeft van een koffietafel: 40 bij 60 centimeter, 1 meter 20 als je het openklapt. De hele reis is bovendien gefilmd en daar wordt een documentaire van gemaakt. Meer foto’s en achtergronden zie je op Beforethey.com.

BTPA TRAILER Full HD from Jimmy Nelson on Vimeo.

donderdag, juni 27, 2013

Wat is jouw indianennaam?



Goed. Iets geheel anders nu. Op een Engelse site zag ik een methode om je indianennaam te achterhalen. Heel handig voor iedereen die dichterbij zijn innerlijke indiaan wil gaan staan. Je moest op die site de eerste letter van je voornaam nemen en de laatste letter van je achternaam. Bij de eerste zocht je een corresponderend bijvoeglijk naamwoord, bij de laatste het corresponderende dier. Het lijkt me goed dat niet alleen de Engelstalige medemens op zoek kan naar zijn eigen stukje indiaan-zijn. Daarom heb ik een lijst gemaakt waarmee wij zelf ook de witte veder in onszelf kunnen ontdekken. Veel succes! Hoogachtend, Jammerende Neushoorn. 

Neem de eerste letter van je voornaam:

A allesverwoestende * B behaagzieke * C clandestiene * D depressieve * E explosieve * F felgekleurde * G gebronsde * H hittebestendige * I infrarode* J jammerende * K klimaatneutrale * L lichtgevende * M meesmuilende * N nutteloze * O onrendabele * P pimpampettende * Q querulante * R ruziezoekende * S stuiterende * T teleurgestelde * U uitgewoonde * V vliegende * W werkschuwe * X xenofobe * Y yoghurtetende * Z zweverige

En de laatste letter van je achternaam:

A aalscholver * B bizon * C coyote * D duizendpoot * E eend * F fret * G geit * H hyena * I impala * J jakhals * K kameel * L lama * M makaak * N neushoorn * O otter * P poema * Q quetzal * R ratelslang * S sprinkhaan * T termiet * U uil * V varaan * W wezel * X xenops * Y yapok * Z zebra